به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، کنار رفتن تسلا از جایگاه نخست نشان میدهد که صنعت خودروهای برقی چین، که بر شبکههای متراکم تأمینکنندگان، سرعت بالای توسعه محصولات و حمایت قوی سیاستی بنا شده، اکنون در حال تعیین سرعت حرکت سایر نقاط جهان است.
این تحول از آن جهت قابل توجهتر است که تنها یک دهه پیش، بیوایدی خارج از چین تقریباً ناشناخته بود. اکنون این شرکت از رقبای خود پیش افتاده و در سهماهه چهارم سال گذشته بیش از ۵۹۵ هزار خودروی تمامبرقی تحویل داده است؛ رقمی که از ۴۹۵ هزار دستگاه تحویلی تسلا فراتر رفت.
زمان از دست رفتن جایگاه تسلا نیز اهمیت دارد. خودروسازان چینی در ایالات متحده و بخشهایی دیگر از جهان غرب با تعرفههای سنگین مواجه هستند و فرصت اندکی برای فروش در این بازارها دارند، اما در عوض در بازارهایی مانند آفریقای جنوبی و برزیل جایگاه خود را تثبیت کردهاند. اینکه بیوایدی با وجود این موانع توانسته از تسلا پیشی بگیرد، نشان میدهد نظام صنعتی چین تا چه اندازه مقاوم شده است.
درآمد تسلا در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۳ درصد کاهش یافت؛ نخستین افت درآمد سالانه در تاریخ این شرکت که نشان میدهد بازار خودروهای برقی به سمت چین متمایل شده است.
چه عاملی برتری بیوایدی را توضیح میدهد؟ این شرکت عمدتاً به این دلیل از تسلا پیش افتاده که ساختار آن برای فعالیت در مقیاسی بسیار بزرگ سازماندهی شده است. این گروه چینی کنترل بخشهای اصلی زنجیره تأمین خودروهای برقی، از جمله معادن، باتریها و تراشهها را در اختیار گرفته که به آن سرعتی بیرقیب در طراحی و ساخت خودروهایش میدهد. این مدل یکپارچه عمودی به بیوایدی امکان میدهد مدلهای جدید را سریعتر وارد بازار کند و هزینههای تولید را به شدت کاهش دهد و در نتیجه قیمت خودروهای خود را پایینتر از رقبا نگه دارد.
بیوایدی میتواند بدون کاهش حاشیه سود خود، قیمت خودروهایش را پایین بیاورد، زیرا از ساختار هزینهای بسیار کارآمدی برخوردار است. این مزیت قیمتی با بلوغ بازار خودروهای برقی و عبور آن از مرحله مشتریان اولیه و ورود به بازار مصرفکنندگان عادی، بیش از پیش اهمیت یافته است. برای مصرفکنندگان بازار انبوه، قیمت پایین مهمترین عامل است و اهمیت آن بسیار بیشتر از امکانات لوکسی است که برخی خودروسازان قدیمی برای توجیه قیمت بالاتر خودروهای برقی خود ارائه میکنند.
با این حال، مدل یکپارچه بیوایدی که امکان افزایش مقیاس تولید و کاهش هزینهها را فراهم کرده، ممکن است با ادامه گسترش فعالیتهای این شرکت در خارج از کشور تا حدی تضعیف شود. چین همچنان بازار اصلی فروش این خودروساز است، اما ضعف تقاضای داخلی و جنگ شدید قیمتی در بازار چین باعث شده بیوایدی و سایر تولیدکنندگان خودروهای برقی صادرات خود را به آمریکای لاتین، آسیای جنوب شرقی و بخشهایی از اروپا سرعت ببخشند؛ بازارهایی که هزینههای نیروی کار و لجستیک در آنها معمولاً بالاتر است.
رقابت برای رهبری بازار خودروهای برقی اکنون بر سر این است که چه کسی میتواند خودروها را با هزینه کمتر و در حجم بیشتر تولید کند. تصمیم تسلا در هفته گذشته برای کنار گذاشتن مدلهای S و X و انتقال میلیاردها دلار سرمایهگذاری به حوزه رباتیک نشان میدهد رقابت با مزیت هزینه و مقیاس تولید چین در بازار خودروهای برقی انبوه تا چه اندازه برای خودروسازان غربی دشوار شده است.
برتری گستردهتر چین ناشی از نحوه عملکرد کل اکوسیستم خودروهای برقی این کشور است. خودروسازان چینی از صرفهجوییهای گسترده ناشی از مقیاس تولید و زنجیرههای تأمین قدرتمند داخلی بهره میبرند؛ مزیتی که با تسلط چین بر بسیاری از مواد اولیه و قطعات ضروری مورد استفاده در خودروهای برقی تقویت شده است.
علاوه بر این، صنعت خودروهای برقی چین بر پایه حمایت مستمر دولت شکل گرفته است. یارانههای سخاوتمندانه، معافیتهای مالیاتی و تأمین مالی ارزانقیمت به ارزش ۲۳۰ میلیارد دلار در فاصله سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳ از خودروسازان چینی حمایت کرده است. این حمایتها بخشی از یک نظام گستردهتر هستند که به این شرکتها اجازه میدهد هزینهها را پایین نگه دارند و محصولات جدید را با سرعت توسعه دهند. این سرعت در سطح کل نظام، و نه صرفاً در سطح یک شرکت، چیزی است که تکرار آن در سایر کشورها بسیار دشوار شده است.
برتری چین در صنعت خودروهای برقی در حال تغییر این موضوع است که چه کسی، چه چیزی را و در کجا تولید میکند. چین دیگر صرفاً صادرکننده خودرو نیست، بلکه اکنون در حال تعیین سطوح قیمت، فناوریها و الگوهای تولیدی است که دیگران ناچارند خود را با آنها تطبیق دهند.
خودروسازان غربی از تواناییهای فنی لازم برخوردارند، اما محدودیتهای ساختاری آنها را عقب نگه داشته است. زنجیرههای تأمین آنها جهانی و پیچیده است، تصمیمگیریها به کندی انجام میشود و ساختارهای هزینهای قدیمی به سختی قابل حذف هستند.
آنها چگونه باید واکنش نشان دهند؟ آنها نمیتوانند مزیتهای ساختاری شرکتهای چینی را بازتولید کنند، اما میتوانند تأخیرهای داخلی خود را حذف کنند. چابکتر کردن سازمان، کاهش لایههای مدیریتی، شفافتر کردن مسئولیتها و تسریع فرآیند تصمیمگیری، شکاف هزینه را از بین نخواهد برد، اما بسیاری از تأخیرهایی را که خودشان ایجاد کردهاند حذف خواهد کرد.
حرکت اخیر تسلا به سمت رباتیک نیز محدودیتهای این رویکرد را نشان میدهد. به جای تلاش برای رقابت با چین در زمینه هزینه و مقیاس تولید، برخی خودروسازان غربی در حال انتقال سرمایهگذاریهای خود به فناوریهایی کاملاً متفاوت هستند.
در نهایت، رقابت خودروهای برقی اکنون رقابتی بر سر اجرای تولید در مقیاس بزرگ است. چین از عهده این کار برمیآید؛ اما تسلا نمیتواند و در حال تغییر مسیر و فاصله گرفتن از این رقابت است.
منبع: scmp
