به گزارش چاینادیلی، این سامانه جدید که توسط مرکز ملی نوآوری طب سنتی مدرن چین توسعه یافته، با بهره‌گیری هم‌زمان از تصویربرداری با اشعه ایکس، تحلیل ابرطیفی (Hyperspectral Analysis) و بینایی ماشین، قادر است عیوب پنهان را شناسایی کند، ترکیب شیمیایی گیاهان را اندازه‌گیری کرده و مواد خام گیاهی را به‌صورت خودکار درجه‌بندی کند.
نسل چهارم این دستگاه هم‌اکنون در کارخانه‌های داروسازی استان‌های تیانجین، جیلین، جیانگسو و گوانگ‌دونگ مورد استفاده قرار می‌گیرد و به تولیدکنندگان کمک می‌کند گیاهان تقلبی یا آسیب‌دیده را شناسایی کنند، ناخالصی‌ها را حذف کرده و مواد اولیه را بر اساس استانداردهای کیفی دسته‌بندی کنند.
گیاهان دارویی تأمین‌شده توسط کشاورزان مختلف می‌توانند از نظر کیفیت تفاوت‌های چشمگیری داشته باشند.این دستگاه پیش از آغاز تولید، هر محموله را درجه‌بندی می‌کند و به تولیدکنندگان کمک کرده کیفیت داروهای نهایی یکنواخت باشد.
در گذشته، گیاهان دارویی از طریق ترکیبی از جداسازی دستی، تفکیک با جریان هوا و بازرسی چشمی دسته‌بندی می‌شدند. این فرایند که به نیروی انسانی فراوان نیاز داشت، به‌شدت به تجربه کارکنان وابسته بود و تشخیص عیوب داخلی یا حفظ استانداردهای یکنواخت کیفیت را دشوار می‌کرد.
سامانه جدید با ترکیب سه نوع داده، این محدودیت‌ها را برطرف کرده است.
اشعه ایکس بدون آسیب رساندن به گیاهان، ساختار داخلی آن‌ها را بررسی کرده و مشکلات پنهانی مانند پوسیدگی یا حفره‌های داخلی را آشکار می‌کند. حسگرهای ابرطیفی ترکیب شیمیایی گیاهان را تحلیل کرده و میزان مواد مؤثره دارویی را برآورد می‌کنند، در حالی که دوربین‌های با وضوح بالا سطح گیاهان را از نظر وجود کپک، آلودگی و سایر ناخالصی‌ها بررسی می‌کنند.
هر یک از این فناوری‌ها اطلاعات متفاوتی را ثبت می‌کنند. هنگامی که این داده‌ها با یکدیگر تطبیق داده شوند، میزان خطا به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد.
تیم تحقیقاتی طی پنج سال، چهار نسل از این دستگاه را توسعه داده است. نخستین نمونه اولیه در سال ۲۰۲۰ رونمایی شد و جدیدترین نسخه آن از ابتدای سال جاری وارد مرحله تولید انبوه شده است.
تاکنون پژوهشگران مدل‌های شناسایی دیجیتال برای بیش از ۵۰ گونه از گیاهان دارویی پرکاربرد توسعه داده‌اند، اما چالش‌های این حوزه همچنان گسترده است.
در چین حدود هزار ماده اصلی دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرد که بسیاری از آن‌ها در اشکال فرآوری‌شده مختلف وجود دارند. برای نمونه، زنجبیل به‌تنهایی می‌تواند به شش محصول مختلف از جمله زنجبیل تازه، زنجبیل خشک و پوست زنجبیل تبدیل شود که هر یک برای توسعه الگوریتم‌های دقیق، به حجم زیادی از داده‌های آموزشی نیاز دارند.
این تیم تاکنون حدود ۴۰۰ هزار نمونه جمع‌آوری کرده و هر سال حدود ۱۲ گونه جدید از گیاهان دارویی را دیجیتالی‌سازی می‌کند.
پژوهشگران معتقدند این فناوری می‌تواند با فراهم کردن سوابق استاندارد و قابل ردیابی برای کنترل کیفیت، رقابت‌پذیری بین‌المللی محصولات گیاهی چین را نیز افزایش دهد.
بر اساس داده‌های گمرک چین، این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۵۵ هزار تن مواد خام گیاهان دارویی به ۱۹۶ کشور و منطقه صادر کرده است. کارشناسان صنعت می‌گویند خریداران خارجی بیش از گذشته، داده‌های عینی آزمایشگاهی و سوابق قابل ردیابی را به ارزیابی‌هایی که صرفاً بر تجربه افراد متکی است، ترجیح می‌دهند.
هوش مصنوعی می‌تواند به نوسازی صنعت طب سنتی چین کمک کند، اما باید مکمل تخصص پزشکان و داروسازان باشد، نه جایگزین آن.اگر طب سنتی چین بخواهد در سطح بین‌المللی توسعه یابد، کنترل کیفیت دیجیتال و استاندارد باید به پایه و اساس این صنعت تبدیل شود، نه اینکه صرفاً بر تجربه داروسازان باسابقه تکیه شود.
علاوه بر توسعه تجهیزات هوشمند تفکیک گیاهان دارویی، مرکز ملی نوآوری طب سنتی مدرن چین یک زنجیره کامل تحقیق و توسعه شامل آزمایش‌های آزمایشگاهی، تولید پایلوت و تجاری‌سازی در مقیاس بزرگ ایجاد کرده است.
کیفیت گیاهان دارویی اصیل به‌طور مستقیم بر اثربخشی داروهای نهایی تأثیر می‌گذارد. این سکوی یکپارچه پایلوت، استخراج، فرمولاسیون و کنترل کیفیت در تمام مراحل تولید را زیر یک سقف گرد هم آورده است. این امر هزینه‌ها و موانع فنی را برای شرکت‌های کوچک و متوسط داروسازی به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد و به آن‌ها کمک می‌کند کارخانه‌های خود را ارتقا داده و داروهای گیاهی جدید توسعه دهند.
منبع: chinadaily
