به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، بر اساس برنامه کاری پانزدهمین برنامه پنج‌ساله باستان‌شناسی چین، دانشمندان به توسعه فناوری‌هایی همچون سنجش از دور، تجزیه‌وتحلیل DNA باستانی، ربات‌های باستان‌شناسی زیرآبی و مدل‌های هوش مصنوعی برای بازسازی مجازی آثار کشف‌شده خواهند پرداخت.
همچنین قرار است همکاری‌های بین‌المللی گسترش یابد تا عملیات میدانی باستان‌شناسی در سراسر آسیا انجام شود. پژوهش‌های مشترکی نیز در مناطق آسترونزیایی‌زبان، منطقه هیمالیا و در امتداد جاده ابریشم زمینی و دریایی آغاز خواهد شد.
در منطقه مدیترانه و خاورمیانه، گروه‌های تحقیقاتی مشترک به مطالعه تمدن‌های باستانی خواهند پرداخت. این همکاری‌ها با مؤسسات علمی مصر، یونان، عربستان سعودی و تونس در زمینه تجهیزات بررسی زیرآبی، اکتشافات اعماق دریا و حفاظت از میراث فرهنگی انجام خواهد شد.
اداره ملی میراث فرهنگی چین در ماه اکتبر این برنامه کاری را منتشر کرد که مسیر توسعه بخش باستان‌شناسی این کشور را تا سال ۲۰۳۰ مشخص می‌کند. هدف اصلی این برنامه آن است که باستان‌شناسی چین به «افزایش نفوذ فرهنگ چینی و ایجاد نظام‌های گفتمانی و روایت‌سازی این کشور» کمک کند.
دانشمندان با استفاده از کلان‌داده‌ها، مدل‌های تخصصی هوش مصنوعی توسعه خواهند داد تا قطعات آثار باستانی را شناسایی کنند، قطعات فیزیکی متعلق به یک اثر را به یکدیگر پیوند دهند و بازسازی مجازی آن‌ها را انجام دهند.
چین همچنین در حال گسترش فعالیت‌های خود در حوزه باستان‌شناسی اعماق دریاست تا کشتی‌های غرق‌شده باستانی را مورد کاوش قرار دهد؛ کشتی‌هایی که همچون کپسول‌های زمان، لحظه‌ای مشخص از تاریخ را در خود حفظ کرده‌اند.
برای مثال، کشتی غرق‌شده «نان‌های شماره یک» (Nanhai No 1) که در دوران سلسله سونگ غرق شد، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی برای شناخت تجارت دریایی آن دوره به شمار می‌رود.
کاوش‌های انجام‌شده در این کشتی نشان داد که با وجود ممنوعیت‌های رسمی سخت‌گیرانه، قاچاق کالاهای فلزی در سراسر آن دوره ادامه داشته است. این یافته حاکی از آن است که شاید مقام‌های حکومتی عامدانه در برابر این فعالیت‌ها چشم‌پوشی می‌کرده‌اند.
بر اساس این دستاوردها، برنامه راهبردی سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ توسعه ربات‌های زیرآبی، تجهیزات غواصی در اعماق زیاد و ابزارهای ظریف حفاری در زیر آب را برای کاوش مسیرهای تجاری باستانی جاده ابریشم دریایی در دستورکار قرار داده است.
پکن همچنین قصد دارد یک آزمایشگاه ملی باستان‌شناسی در سطح کشور تأسیس کند. این اقدام در کنار ساخت موزه ملی باستان‌شناسی دریایی در شهر چینگدائو و پایگاه ملی باستان‌شناسی زیرآبی در دریای چین جنوبی قرار می‌گیرد که در سال ۲۰۲۳ فعالیت خود را آغاز کرد.
در طول دوره اجرای این برنامه، پژوهشگران چینی به بررسی و ردیابی نقاط عطف مهم تاریخی خواهند پرداخت؛ از جمله گذار از دوره پارینه‌سنگی به نوسنگی و شکل‌گیری کشاورزی، ظهور نخستین ساختارهای حکومتی و توسعه پایتخت‌های امپراتوری.
این طرح همچنین مسیرهای تجاری و ارتباطی مهم تاریخی، از جمله جاده مستقیم سلسله چین، دیوار بزرگ چین و کانال بزرگ این کشور را بررسی خواهد کرد. مناطق مرزی شین‌جیانگ، تبت و فلات چینگهای ـ تبت نیز در کانون این تحقیقات قرار خواهند داشت.
پژوهشگران تمدن‌های دوره سلسله‌های شیا و شانگ، مربوط به فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از میلاد، را بررسی خواهند کرد و کاوش‌ها در محوطه‌های مهم عصر برنز را ادامه می‌دهند.
از جمله این محوطه‌ها می‌توان به محوطه اسرارآمیز سان‌شینگ‌دویی در استان سیچوان امروزی، ارلیتو در دشت‌های مرکزی چین که به‌عنوان نخستین جامعه در سطح دولت در چین شناخته می‌شود، و یین‌شو، پایتخت سلسله شانگ در دوره پایانی آن، اشاره کرد.
این برنامه همچنین انجام مطالعات تطبیقی میان تمدن چین و سایر تمدن‌های جهان را در دستور کار دارد.
تحقیقات درباره خاستگاه و تکامل انسان در شرق آسیا، محوطه‌های باستانی با قدمت میلیون‌ها سال در شمال چین، سازگاری انسان با شرایط محیطی سخت در فلات چینگهای ـ تبت و مهاجرت جمعیت‌ها در منطقه اوراسیا را در بر خواهد گرفت.
این طرح همچنین روند ظهور و سازگاری گروه‌های انسانی نیاکان را در دوره گذار از پارینه‌سنگی به نوسنگی در مناطق پیرامون رودخانه‌های زرد و یانگ‌تسه و مناطق جنوبی لینگ‌نان دنبال خواهد کرد.
منبع: scmp
