به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، این مجموعه که وسعت آن معادل ۱۴ زمین فوتبال است و با سرمایهگذاری ۳ میلیارد یوان (حدود ۴۴۴ میلیون دلار) احداث شده، سامانههای ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر باتری تولیدشده توسط شرکتهای چینی را تحت سختترین آزمونها قرار خواهد داد تا استحکام و عملکرد آنها پیش از اتصال به شبکه برق کشور ارزیابی شود؛ سامانههایی که قرار است نقشی حیاتی در پایداری شبکه برق چین ایفا کنند.
در میانه گذار عمیق به سوی انرژیهای سبز، ذخیرهسازی انرژی به عامل متعادلکننده و تثبیتکنندهای تبدیل خواهد شد که کل سامانه جدید برق بر آن تکیه خواهد داشت.
تجربه چین در نهایت الگویی را در اختیار جهان قرار خواهد داد که میتواند بهعنوان یک معیار ارزشمند مورد استفاده قرار گیرد.
این امر بازتابدهنده عزم پکن برای تسریع تجاریسازی فناوری ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر باتری یا سامانههای ذخیرهسازی انرژی باتری (BESS) است.
این مجموعه توسط شرکت CATL، بزرگترین تولیدکننده باتری خودروهای برقی جهان، ساخته و اداره میشود. از این رو، افتتاح آن نقطه عطفی در راستای هدف چین در برنامه پنجساله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ برای تقویت امنیت انرژی تلقی میشود.
در این برنامه، «ذخیرهسازی نوین انرژی» بهعنوان یکی از ارکان اصلی تحقق این هدف معرفی شده است؛ زیرا شبکهای که بهطور فزاینده به منابع متناوبی مانند نیروگاههای خورشیدی و بادی وابسته میشود، باید بتواند حجم عظیمی از برق را ذخیره کرده و در زمان نیاز بهطور پایدار دوباره وارد شبکه توزیع کند.
به گفته مسئولان CATL، مرکز ESVL با هدف کمک به توسعهدهندگان سامانههای ذخیرهسازی انرژی برای کوتاهتر کردن زمان اتصال به شبکه و بهینهسازی فناوریهایشان بهمنظور کاهش خطرات مربوط به پایداری شبکه طراحی شده است.
این شرکت که نزدیک به ۴۰ درصد بازار جهانی باتری خودروهای برقی را در اختیار دارد، اعلام کرده این مرکز بزرگترین و جامعترین سکوی یکپارچه آزمون و اعتبارسنجی سامانههای ذخیرهسازی انرژی در جهان است.
شرکت CATL در سال ۲۰۲۵ نیز حدود ۳۰ درصد بازار جهانی باتریهای ذخیرهسازی انرژی را در اختیار داشته است.
تأسیس ESVL همزمان با روند برگشتناپذیر گسترش استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در جهان صورت گرفته است. این مرکز به شرکتهای فعال در زنجیره تأمین سامانههای ذخیرهسازی انرژی چین کمک خواهد کرد تا حضور خود را در بازارهای خارجی گسترش دهند.
ارزیابی فرصتهای بازار ذخیرهسازی انرژی
چین هماکنون جایگاه برتر جهانی در این حوزه را در اختیار دارد. طبق گزارش ائتلاف ذخیرهسازی انرژی چین، ظرفیت تجمعی نصبشده سامانههای ذخیرهسازی انرژی این کشور در سال ۲۰۲۵ به ۱۴۴.۷ گیگاوات رسید که معادل نزدیک به ۵۲ درصد ظرفیت جهانی است و برای چهارمین سال متوالی، چین را در رتبه نخست جهان قرار داده است. برای مقایسه، مجموع ظرفیت نصبشده آمریکا اندکی بیش از ۵۰ گیگاوات بوده است.
این ائتلاف پیشبینی کرده است که ظرفیت تجمعی ذخیرهسازی انرژی چین تا سال ۲۰۳۰ با رشدی ۱۵۶ درصدی به ۳۷۰ گیگاوات برسد.
پنج تولیدکننده بزرگ باتریهای ذخیرهسازی انرژی جهان در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ همگی شرکتهای چینی بودند CATL ، Eve Energy ، Hithium ، BYD و CALB.
در انتظار رشد بازار داخلی و جهانی، تولیدکنندگان باتری چین برنامههایی برای افزودن بیش از ۶۰۰ گیگاواتساعت ظرفیت جدید تولید در سال جاری اعلام کردهاند.
هزینه باتریهای لیتیوم-یونی از سال ۲۰۱۰ تاکنون حدود ۹۰ درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که نتیجه ارتقای فناوری و افزایش ظرفیت تولید توسط شرکتهایی مانند CATL برای پاسخگویی به رشد تقاضای صنعت خودروهای برقی بوده است.
به لطف این روند، هزینه تولید برق در نیروگاههای ترکیبی خورشیدی همراه با ذخیرهسازی انرژی، سال گذشته با هزینه تولید برق در نیروگاههای حرارتی که معمولاً ارزانترین روش تولید برق محسوب میشوند، برابر شد.
قیمت پایینتر و فراوانی این سامانهها باعث شده ذخیرهسازی مبتنی بر باتری نسبت به فناوریهای رقیب مانند ذخیرهسازی با آب داغ یا هوای فشرده جذابتر باشد، زیرا تجهیزات باتری را تقریباً در هر مکانی میتوان نصب کرد و در عین حال از سرعت پاسخدهی بالا و توان خروجی قابل توجهی برخوردارند.
با بهبود بهرهبرداری و مدیریت بهتر اتصال سامانههای مستقل BESS به شبکه، انتظار میرود عمر چرخهای این سامانهها افزایش یافته و هزینه همسطح ذخیرهسازی (Levelized Cost of Storage) بیش از پیش کاهش یابد.
کاهش هزینهها، اجرای پروژههای BESS را از نظر اقتصادی مقرونبهصرفهتر خواهد کرد.
رونق جهانی و فرصت تازه برای صنعت باتری چین
همزمان با گسترش زیرساختهای هوش مصنوعی، شوک جهانی انرژی در سال جاری نیز موجب افزایش شدید تقاضا برای ذخیرهسازی انرژی شده و میتواند فرصت بزرگی برای تولیدکنندگان باتری و تأمینکنندگان مواد اولیه ایجاد کند.
در اواخر ماه مارس، شرکت گانفنگ لیتیوم، بزرگترین تولیدکننده لیتیوم جهان، اعلام کرد که انتظار دارد بازار جهانی BESS در سال ۲۰۲۶ شاهد «رشد انفجاری» باشد؛ رشدی که ناشی از افزایش قیمت لیتیوم و تقاضای بالای زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر خواهد بود.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که گانفنگ در سال ۲۰۲۵ سود خالص ۱.۶۱ میلیارد یوانی ثبت کرد؛ در حالی که یک سال قبل ۲.۱ میلیارد یوان زیان خالص گزارش کرده بود.
در پی تداوم تنشهای خاورمیانه و افزایش قیمت نفت، حجم جهانی ارسال سامانههای ذخیرهسازی انرژی در سهماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۷۸ درصد رشد کرد و به ۱۲۶.۴ گیگاواتساعت رسید؛ پس از آنکه این بازار در سال ۲۰۲۵ نیز رشد ۷۵.۵ درصدی را تجربه کرده بود.
هفت شرکت چینی در میان ۱۰ تأمینکننده برتر BESS جهان در فاصله ژانویه تا مارس قرار گرفتند. بیوایدی برای نخستین بار در رتبه نخست ایستاد و تسلا را به جایگاه چهارم فرستاد. CATL نیز با تمرکز بر BESS بهعنوان موتور رشد جدید خود، در رتبه هشتم قرار گرفت.
در ماه آوریل،CATL از برنامه تأسیس شرکتی با سرمایه ۳۰ میلیارد یوان برای مدیریت و توسعه داراییهای معدنی خود خبر داد؛ اقدامی که در واکنش به فرصتهای رشد ناشی از بحران جهانی انرژی انجام شد.
نصب سامانههای جدید BESS در جهان طی سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۳۰ بهطور متوسط سالانه ۲۹ درصد رشد خواهد کرد، در حالی که این نرخ برای چین حدود ۳۰ درصد خواهد بود. همچنین ارزش بازار جهانی BESS تا سال ۲۰۳۰ به ۱۵۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
تأمین مالی توسعه صنعت ذخیرهسازی انرژی
رشد سریع تقاضا، نیاز به منابع مالی را نیز افزایش داده است.
بر اساس گزارشی از مؤسسه مالی و پایداری مستقر در پکن، چین تا سال ۲۰۶۰ برای اجرای پروژههای جدید ذخیرهسازی انرژی به دستکم ۷ تریلیون یوان سرمایه نیاز خواهد داشت؛ از جمله سالانه تا ۲۰۰ میلیارد یوان برای ساخت پروژهها در فاصله ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸.
برای حمایت از این صنعت، چین در حال بررسی استفاده از اوراق بهادارسازی داراییهای ذخیرهسازی انرژی است. در دسامبر گذشته، کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات برای نخستین بار تأسیسات ذخیرهسازی برق شبکه را در فهرست داراییهای زیربنایی مجاز برای پشتیبانی از صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات قابل معامله (REITs) قرار داد.
این صندوقها به مالکان دارایی اجازه میدهند بدون از دست دادن مالکیت، از داراییهای ارزشمند اما غیرنقدشونده منابع مالی جذب کنند و در عین حال سرمایهگذاران نیز از درآمدهای مستمر ناشی از این داراییها سود دریافت کنند.
در ۹ ژوئن، نخستین REIT مبتنی بر نیروگاههای ذخیرهسازی انرژی استان گانسو در بورس شانگهای عرضه شد.
حمایتهای سیاستی همچنان نقش مهمی در توسعه این صنعت خواهد داشت. افزودن احتمالی داراییهای ESS به REITهای زیرساختی میتواند کانالهای تأمین مالی را گسترش داده و هزینه سرمایه را کاهش دهد و در نتیجه استقرار این سامانهها را سرعت ببخشد.
بر اساس مقررات قبلی، توسعهدهندگان به سرعت اقدام به احداث ایستگاههای ذخیرهسازی انرژی کردند، اما طبق گزارش شورای برق چین، در سال ۲۰۲۴ تنها ۳۲ درصد این پروژهها مورد استفاده قرار گرفتند و بخش عمده سرمایه در داراییهای بلااستفاده قفل شد.
REITها به پروژههایی که بهخوبی مدیریت شده و قراردادهای مناسب دارند پاداش خواهند داد و پروژههای ضعیف را کنار خواهند گذاشت. در هر صورت، این وضعیت سالمتر از دوران سیاست بساز و رها کن خواهد بود.
پس از رشد سریع ظرفیت، اکنون صنعت ذخیرهسازی انرژی چین باید قابلیت اعتماد و کیفیت خود را اثبات کند.
در همین حال، شرکت Gotion High-Tech، دهمین تولیدکننده بزرگ سلولهای ذخیرهسازی انرژی جهان در سهماهه نخست سال، نیز در تلاش است نگرانیها درباره بازده سرمایهگذاری و طول عمر محصولات را کاهش دهد.
این شرکت مستقر در استان آنهویی در اواسط ماه مه نسل دوم سامانه Gotion Grid Q را معرفی کرد و مدعی شد این سامانه هزینه ساخت را ۳۰ درصد و میزان سرمایهگذاری اولیه را بیش از ۶ درصد کاهش میدهد.
چشمانداز صادرات چین، با وجود تغییرات سیاستی، همچنان قدرتمند باقی خواهد ماند.کاهش مشوقهای مالیاتی صادرات محصولات باتری، از ۹ درصد به ۶ درصد در آوریل و سپس حذف کامل آن تا سال ۲۰۲۷ احتمالاً موجب افزایش کوتاهمدت صادرات خواهد شد، زیرا خریداران تلاش میکنند پیش از اجرای کامل این تغییرات، سفارشهای خود را جلو بیندازند.
رئیس اداره انرژی ابوظبی، نیز در جریان اخیر خود به چین گفت که این نهاد با ۲۲ شرکت چینی از جمله CATL درباره همکاری در توسعه زیرساختهای پایتخت امارات متحده عربی در حال مذاکره است.
وی گفت: «ما معتقدیم چالشهای جهانی به راهحلهای جهانی نیاز دارند و همکاریهای مؤثر همچنان سریعترین مسیر برای توسعه فناوریهای پیشرفتهای است که بتوانند در خدمت جوامع و اقتصادها قرار گیرند.»
او افزود: «از طریق همکاری با شرکای چینی، به دنبال توسعه راهکارهایی هستیم که از ابوظبی آغاز شده و بتوانند به حمایت از شهرها و بازارهای سراسر جهان کمک کنند.»
منبع: scmp
