به ساوت چاینا مورنینگ پست، پکن اهداف بلندپروازانه جدیدی را برای دوره پنج‌ساله آینده تعیین کرده است تا حضور جهانی خود را در صنعت داروسازی تقویت کند. یکی از این اهداف، دستیابی به دست‌کم پنج دارو با فروش سالانه جهانی بیش از یک میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ است.
برخی تحلیلگران معتقدند دستیابی به این هدف امکان‌پذیر است. «تسوی تسوی»، رئیس بخش تحقیقات بهداشت و درمان آسیا در مؤسسه مالی جفریز، خاطرنشان کرد که شرکت‌های زیست‌دارویی چین در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۵۰ درصد ارزش کل معاملات جهانی این صنعت را به خود اختصاص داده‌اند. او افزود که «کارایی رقابتی و سرعت بالای» این شرکت‌ها، تجاری‌سازی محصولاتشان در بازارهای جهانی را پیش خواهد برد.
در همین حال، جولیا پیان، از مدیران ارشد شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر اطلس ونچر، در مطلبی نوشت که با توجه به روند کنونی پیشرفت صنعت داروسازی چین، اهداف کمی تعیین‌شده در برنامه پنج‌ساله این کشور «کاملاً دست‌یافتنی» هستند.
مارک کونگ، مدیر اجرایی بخش تحقیقات سهام در بانکDBS هنگ‌کنگ، نیز نسبت به تحقق اهداف چین ابراز اطمینان کرد. این اهداف شامل آن است که تا سال ۲۰۳۰، دست‌کم ۲۵ درصد از داروهای نوآورانه جهان که برای نخستین‌بار در کلاس درمانی خود معرفی می‌شوند، متعلق به شرکت‌های چینی باشند.
به گفته کونگ، سهم چین از این داروها در حال حاضر حدود ۲۲ درصد است؛ درحالی‌که این رقم در سال ۲۰۱۶ تنها ۴ درصد بود.
در ادامه، پنج داروی مهم معرفی می‌شوند که بیشترین شانس را برای تحقق هدف فروش یک میلیارد دلاری چین تا سال ۲۰۳۰ دارند.
۱. داروی زانوبروتینیب شرکت بی‌وان
داروی زانوبروتینیب (Zanubrutinib) متعلق به شرکت داروسازی بی‌وان مدیسینز (BeOne Medicines) است که پیش‌تر با نام بی‌جین (BeiGene) شناخته می‌شد. این دارو یکی از دو داروی چینی است که تاکنون توانسته‌اند از مرز یک میلیارد دلار درآمد سالانه در بازار جهانی عبور کنند.
زانوبروتینیب برای درمان سرطان‌های خون، از جمله لنفوم سلول مانتل و لوسمی لنفوسیتی مزمن، استفاده می‌شود. این دارو با مهار آنزیمی به نام تیروزین کیناز بروتون (BTK) عمل می‌کند؛ آنزیمی که به بقای برخی سلول‌های سرطانی خون و رشد آن‌ها کمک می‌کند.
این دارو با نام تجاری بروکینسا (Brukinsa) عرضه می‌شود و نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ تأییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کرد.
زانوبروتینیب در سال گذشته میلادی به درآمد جهانی ۳.۹ میلیارد دلاری دست یافت و از رقیب اصلی خود، یعنی داروی ایبروتینیب (Ibrutinib)، پیشی گرفت. ایبروتینیب به‌طور مشترک متعلق به شرکت‌های اب‌وی و جانسون‌اندجانسون است و در سال ۲۰۲۵ درآمدی معادل ۲.۸۷ میلیارد دلار به ثبت رساند.
۲. داروی سیلتاکابتاجین اتولوسل شرکت لجند بایوتک
داروی ضدسرطان سیلتاکابتاجین اتولوسل (Ciltacabtagene Autoleucel) متعلق به شرکت لجند بایوتک (Legend Biotech) است. این دارو با همکاری شرکت جانسون‌اندجانسون توسعه یافته و تجاری‌سازی شده و با نام تجاری کارویکتی (Carvykti) به فروش می‌رسد.
این دارو نیز هدف تعیین‌شده پکن را محقق کرده و در سال ۲۰۲۵ به فروش جهانی ۱.۹ میلیارد دلاری دست یافته است.
کارویکتی برای درمان مولتیپل میلوما، نوعی سرطان مغز استخوان، استفاده می‌شود. این دارو از نوع درمان‌های سلول T با گیرنده آنتی‌ژن کایمریک (CAR-T) است؛ روشی که در آن سلول‌های ایمنی بیمار تغییر داده می‌شوند تا سلول‌های سرطانی را شناسایی و نابود کنند.
بااین‌حال، بر اساس گزارشی از بانک UBS در ماه ژوئیه، فشار شدید رقابتی ممکن است رشد آینده فروش کارویکتی را محدود کند. UBS پیش‌بینی کرده است که درمان‌های مشابه، از جمله داروی تک‌وایلی (Tecvayli) متعلق به خود جانسون‌اندجانسون و داروی آنیتو-سل (Anito-cel) متعلق به شرکت گیلید، محبوبیت بیشتری پیدا کنند و رقابت در این بازار را افزایش دهند.
۳. داروی ایوونسیمب شرکت آکسو
به گفته تسوی تسوی از مؤسسه جفریز، داروی ضدسرطان ایوونسیمب (Ivonescimab)، محصول شاخص شرکت زیست‌فناوری چینی آکسو (Akeso)، یکی از گزینه‌های جدی برای دستیابی به فروش یک میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰ است.
این دارو در سال ۲۰۲۴ با پشت سر گذاشتن کیترودا (Keytruda)، داروی پرفروش شرکت آمریکایی مرک، در آزمایش‌های بالینی سرطان ریه خبرساز شد. این دستاورد باعث شد سال گذشته از آکسو به‌عنوان شرکتی یاد شود که لحظه «دیپ‌سیک» صنعت زیست‌فناوری چین را رقم زده است؛ اشاره‌ای به موفقیت دیپ‌سیک در صنعت هوش مصنوعی و توانایی شرکت‌های چینی برای رقابت با رقبای آمریکایی.
شرکت داروسازی بریتانیایی آسترازنکا چندی پیش از سرمایه‌گذاری سهامی ۲ میلیارد دلاری در شرکت آمریکایی سامیت تراپیوتیکس (Summit Therapeutics) خبر داد. سامیت حق انحصاری توسعه و تجاری‌سازی ایوونسیمب در خارج از چین را در اختیار دارد.
بر اساس گزارشی که مؤسسه اطلاعات صنعت داروسازی Evaluate در ماه ژوئن منتشر کرد، فروش جهانی ایوونسیمب ممکن است تا سال ۲۰۳۲ به ۸.۵ میلیارد دلار برسد.
۴. داروی تیسللیزومب شرکت بی‌وان
تیسللیزومب (Tislelizumab) که با نام تجاری تِویمبرا(Tevimbra) عرضه می‌شود، دومین داروی پرفروش شرکت بی‌وان مدیسینز است.
این دارو از گروه مهارکننده‌های PD-1 محسوب می‌شود. تیسللیزومب با جلوگیری از اتصال پروتئین PD-L1 سلول‌های سرطانی به گیرنده PD-1 روی سلول‌های T، به سیستم ایمنی امکان می‌دهد سلول‌های سرطانی را شناسایی کرده و به آن‌ها حمله کند.
این دارو برای درمان چندین نوع سرطان، از جمله سرطان معده و مری، استفاده می‌شود.
فروش جهانی تیسللیزومب در سال ۲۰۲۵ به ۷۳۷ میلیون دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۲۴ رشد ۱۸.۸ درصدی نشان می‌دهد.
شرکت بی‌وان در گزارش سالانه ۲۰۲۵ خود اعلام کرده است که کیترودا، محصول شرکت آمریکایی مرک، از رقبای اصلی این دارو محسوب می‌شود.
با توجه به سطح فروش کنونی، تیسللیزومب هنوز برای رسیدن به هدف فروش سالانه یک میلیارد دلار باید رشد بیشتری را تجربه کند.
۵. داروی ساسیتوزومب تیروموتکان شرکت کلون بایوتک
داروی ساسیتوزومب تیروموتکان (Sacituzumab Tirumotecan) که با نام اختصاریSac-TMT شناخته می‌شود، محصول شرکت داروسازی سیچوان کلون بایوتک (Sichuan Kelun-Biotech Biopharmaceutical) است.
به گفته تسوی تسوی از مؤسسه جفریز، این دارو نیز یکی از گزینه‌های امیدوارکننده برای دستیابی به فروش جهانی یک میلیارد دلاری تا پایان این دهه محسوب می‌شود.
کلون بایوتک حق تجاری‌سازی این دارو در خارج از چین را به شرکت آمریکایی مرک واگذار کرده است.
ساسیتوزومب تیروموتکان از دسته داروهای موسوم به ترکیبات مزدوج آنتی‌بادی ـ دارو (ADC) است. این داروها با استفاده از آنتی‌بادی‌ها، مواد دارویی ضدسرطان را به‌صورت هدفمند مستقیماً به سلول‌های تومور منتقل می‌کنند.
داروی Sac-TMT برای درمان تومورهای سرطانی، از جمله سرطان پستان و سرطان ریه، کاربرد دارد.
کلون بایوتک آمار فروش این دارو در سال ۲۰۲۵ را به‌طور جداگانه منتشر نکرده است؛ اما درآمد کل شرکت در آن سال به ۲.۰۵ میلیارد یوان، معادل ۳۰۵.۷۶ میلیون دلار، رسید. این شرکت Sac-TMT را محصول محوری خود معرفی کرده است.
منبع: scmp
