به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، اگرچه آمریکا همچنان بزرگترین ناوگان عملیاتی نیروگاههای هستهای جهان را در اختیار دارد، اما چین اکنون نزدیک به نیمی از تمام راکتورهای هستهای در حال ساخت جهان را به خود اختصاص داده و انتظار میرود طی پنج سال آینده ظرفیت هستهای خود را با آمریکا برابر کند.
چین تا سال ۲۰۳۵ با فاصله زیاد، پویاترین و مهمترین صنعت هستهای جهان را در اختیار خواهد داشت. افزایش سریع مصرف برق در بخش هوش مصنوعی و همچنین اختلال در بازارهای جهانی انرژی ناشی از بسته ماندن طولانیمدت تنگه هرمز، توجه جهانی را بار دیگر به موضوع امنیت انرژی جلب کرده است. در این میان، انرژی هستهای بهعنوان یک منبع برق پایدار، قابل اتکا و بدون انتشار کربن، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
پکن در جدیدترین برنامه پنجساله خود انرژی هستهای را بهعنوان یکی از منابع راهبردی انرژی معرفی کرده و هدفگذاری کرده است که ظرفیت نصبشده نیروگاههای هستهای کشور تا سال ۲۰۳۰ به ۱۱۰ گیگاوات برسد.
تا ماه آوریل امسال ۳۶ راکتور هستهای جدید در این کشور در حال ساخت بوده است.
در مقابل، آمریکا تلاش میکند پس از دههها رکود، جایگاه خود را در صنعت هستهای حفظ کند. طبق آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، از سال ۱۹۹۶ تاکنون تنها سه راکتور جدید در این کشور به بهرهبرداری رسیده است.
ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هدف افزایش چهار برابری ظرفیت هستهای کشور تا سطح ۴۰۰ گیگاوات در سال ۲۰۵۰ را تعیین کرده و سال گذشته چندین فرمان اجرایی برای کاهش بوروکراسی و تسریع صدور مجوز پروژههای جدید هستهای امضا کرد.
با این حال و باوجود این جاهطلبیها، نشانههای روشنی از یک موج پایدار ساخت نیروگاههای جدید در آمریکا مشاهده نمیشود، زیرا هزینههای سرمایهگذاری بسیار بالا و موانع مقرراتی همچنان پابرجاست.
هزینه ساخت نیروگاههای هستهای در آمریکا طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته، در حالی که چین از طریق استانداردسازی طراحیها و بومیسازی زنجیره تأمین توانسته هزینهها را کنترل کند.
چین برنامه هستهای خود را عمدتاً بر دو نوع راکتور اصلی متمرکز کرده است: هوا لونگ وان، CAP1000 و نسخه بزرگتر آن CAP1400. این رویکرد موجب شده چین بتواند نسل جدید راکتورهای خود را با هزینهای حدود ۲ تا ۳ دلار به ازای هر وات ظرفیت احداث کند؛ رقمی که بسیار کمتر از هزینه حدود ۱۵ دلار به ازای هر وات در جدیدترین پروژههای هستهای آمریکا است.
کارایی بالای ساختوساز در چین باعث شده احداث یک نیروگاه هستهای جدید حدود شش سال زمان ببرد، در حالی که ساخت جدیدترین راکتورهای نیروگاه ووگتل (Vogtle) در آمریکا بیش از یک دهه طول کشید.
باوجود رشد سریع صنعت هستهای، تنوع بالای سبد انرژی چین باعث شده وابستگی این کشور به برق هستهای همچنان نسبتاً محدود باقی بماند.
بر اساس آمار انجمن انرژی هستهای چین، انرژی هستهای در سال گذشته کمتر از ۵ درصد کل تولید برق این کشور را تشکیل داده است. در مقابل، اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده که انرژی هستهای حدود ۱۸ درصد برق تولیدی ایالات متحده را تأمین میکند.
اما رقابت دو کشور تنها به نیروگاههای هستهای متعارف محدود نمیشود.
با وجود پیشروی چین در انرژی هستهای متعارف، آمریکا همچنان «یک بازیگر بسیار قدرتمند» در رقابت جهانی برای توسعه همجوشی هستهای (Nuclear Fusion) باقی مانده است؛ حوزهای که پیشرفت آن عمدتاً بهواسطه سرمایهگذاری بخش خصوصی صورت میگیرد.
برخلاف راکتورهای کنونی که از طریق شکافت هستهای (Fission) و تجزیه اتمهای سنگین برق تولید میکنند، فناوری همجوشی با ترکیب اتمهای سبک انرژی آزاد میکند.
این فناوری میتواند حجم عظیمی از برق را با تولید بسیار کمتر پسماندهای رادیواکتیو و بدون خطر ذوبشدن راکتور فراهم کند.
بیش از نیمی از شرکتهای نوپای فعال در حوزه همجوشی هستهای جهان در آمریکا مستقر هستند و شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی نیز به دلیل نیاز فزاینده به برق پاک و فراوان، علاقه زیادی به این فناوری نشان دادهاند.
در مقابل، تلاشهای چین در حوزه همجوشی هستهای عمدتاً تحت هدایت دولت انجام میشود و اکوسیستم استارتاپی این کشور در این بخش هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد.
منبع: scmp
