به گزارش چاینادیلی، وزارت کشاورزی و امور روستایی چین نخستین فهرست محصولات مشمول نظام «ارقام اساساً مشتقشده» (Essentially Derived Variety یا EDV) در بخش کشاورزی این کشور را اعلام کرد. انتشار این فهرست، پس از تأیید شورای دولتی چین، به معنای اجرای رسمی این چارچوب است.
بر اساس مقررات جدید، اگر یک اصلاحگر نباتات از یک رقم زراعی موجود که تحت حمایت قانونی قرار دارد برای ایجاد نسخهای با تغییرات جزئی موسوم به «رقم اساساً مشتقشده»، استفاده کند، پیش از تجاریسازی آن باید از مالک رقم اصلی مجوز دریافت کند. به این ترتیب، سازوکاری قانونی ایجاد میشود که امکان تقسیم منافع تجاری میان دو طرف را فراهم میکند.
رقم اساساً مشتقشده در واقع نسخه ارتقایافته یک رقم موجود است. برای مثال، ممکن است یک پژوهشگر یک رقم محبوب و پربازده برنج را با افزودن مقاومت در برابر یک بیماری خاص بهبود دهد، در حالی که تقریباً تمام ویژگیهای دیگر آن بدون تغییر باقی بماند. طبق نظام جدید، در چنین شرایطی رقم بهبودیافته همچنان باید حقوق مالکیت فکری اصلاحگری را که رقم پایه اولیه را ایجاد کرده است، به رسمیت بشناسد.
توسعه یک رقم زراعی کاملاً جدید معمولاً بین هشت تا ۱۰ سال زمان میبرد و به سرمایهگذاری مالی قابلتوجهی نیاز دارد. بدون حمایت قانونی، اصلاحگرانی که تنها تغییرات جزئی در ارقام موجود ایجاد میکنند میتوانند بدون پرداخت سهمی به نوآوران اصلی از آنها سود ببرند؛ مسئلهای که انگیزه برای انجام تحقیقات بلندمدت را کاهش میدهد.
اصلاحگران نباتات مدتها در انتظار ایجاد چنین نظامی بودهاند.در گذشته نبود چنین حمایتی باعث شده بود بسیاری از سازمانها به جای نوآوری واقعی، بر ایجاد تغییرات جزئی و سریع در ارقام موجود تمرکز کنند، در حالی که اصلاحگران ارقام پایه در برابر سالها تلاش خود بازده اندکی دریافت میکردند. در بلندمدت، این نظام صنعت بذر چین را از تمرکز صرف بر افزایش تعداد ارقام به سمت توسعه ارقام بهتر و باکیفیتتر سوق خواهد داد.
نخستین فهرست اجرایی این نظام ۱۰ محصول عمده را شامل میشود: برنج، گندم، پنبه، کلزا، بادامزمینی، کلم چینی، فلفل، ارزن دمروباهی، باقلا و هلو.
این محصولات به این دلیل انتخاب شدهاند که از جمله محصولات مهم غذایی، دانههای روغنی، سبزیجات، میوهها و محصولات الیافی به شمار میروند و دارای برنامههای فعال اصلاح نژادی، منابع ژنتیکی غنی و ابزارهای پیشرفته آزمایش DNA و شناسایی مزرعهای هستند؛ ابزارهایی که برای اثبات مشتقشدن یک رقم از رقم دیگر ضرورت دارند.
طبق اعلام این وزارتخانه، تا پایان سال ۲۰۲۵ تعداد درخواستهای ثبت حقوق ارقام گیاهی مربوط به این ۱۰ محصول به ۳۸ هزار و ۶۰۰ مورد رسیده بود که بیش از یکسوم کل درخواستهای مربوط به حقوق ارقام گیاهی کشاورزی در چین را تشکیل میداد.
نوآوری برای احیای صنعت بذر اهمیت حیاتی دارد و تقویت حفاظت از مالکیت فکری، انگیزهای مستقیم برای دستیابی به پیشرفتهای بیشتر در حوزه اصلاح نباتات ایجاد میکند.
این اقدام در شرایطی انجام میشود که چین همچنان تلاشهای خود را برای تقویت صنعت بذر داخلی با هدف تضمین امنیت غذایی ملی افزایش میدهد.
اکنون بیش از ۹۵ درصد ارقام زراعی چین بهطور مستقل در داخل این کشور توسعه یافتهاند. ارقام داخلی همچنین بیش از ۹۱ درصد بازار بذر سبزیجات، بیش از ۸۰ درصد نژادهای دام و ۸۶ درصد ذخایر اصلاح نژادی آبزیان را به خود اختصاص دادهاند.
چین به استفاده از زیستفناوری و هوش مصنوعی برای تسریع اصلاح و توسعه ارقام پربازده، مقاوم در برابر بیماریها و تابآور در برابر تغییرات اقلیمی ادامه خواهد داد و همزمان حفاظت از مالکیت فکری را تقویت خواهد کرد تا به خوداتکایی بیشتر در فناوری بذر دست یابد.
منبع: chinadaily
