به گزارش چاینا دیلی، درمانهای سنتی که ریشه در قرنها تجربه دارند، معمولاً بر دانشی متکی هستند که از طریق سنت استاد و شاگردی منتقل شده است؛ دانشی که در بسیاری از موارد، فاقد دقت علمی و استانداردهای تشخیصی مورد استفاده در پزشکی مدرن است.
«لی هاییان»، مدیر مؤسسه اطلاعات طب سنتی چینی در آکادمی علوم پزشکی چین که هدایت تهیه این گزارش را بر عهده داشته است، گفت ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند تجربهها و روشهای انباشتهشده در این حوزه را به دانشی تبدیل کنند که قابلیت ذخیرهسازی، برنامهنویسی و اعتبارسنجی داشته باشد.
او این اظهارات را در مراسم رونمایی از گزارشی درباره کاربردهای هوش مصنوعی در توسعه جهانی طب سنتی بیان کرد. تهیه این گزارش به ابتکار «ائتلاف جهانی طب سنتی و تلفیقی» آغاز شده بود و انتشار آن همزمان با برگزاری کنفرانس جهانی طب سنتی ۲۰۲۶ صورت گرفت؛ رویدادی که در پکن برگزار شد.
تأکید چین بر تحول دیجیتال و هوشمندسازی طب سنتی
«لی چیانگ»، نخستوزیر چین، نیز بر ضرورت بهرهگیری از علم و فناوری برای تسریع روند توسعه نوآورانه طب سنتی تأکید کرد. او در سخنرانی خود در مراسم افتتاحیه این کنفرانس، گفت چین تحول دیجیتال و هوشمندسازی طب سنتی چینی (TCM) را پیش خواهد برد و مشارکت فعال مؤسسات پژوهشی و شرکتهای چینی و خارجی را تشویق و حمایت خواهد کرد.
در این گزارش آمده است که طب سنتی تقویتشده با هوش مصنوعی وارد مرحلهای از توسعه سریع شده است؛ زیرا شماری از کشورها این فناوری را در راهبردهای کلان توسعه نظام سلامت خود گنجاندهاند.
سهم چین از ثبت اختراعات و پژوهشهای علمی
از سال ۲۰۰۰ تاکنون، در مجموع ۳ هزار و ۳۰ اختراع مرتبط با هوش مصنوعی در حوزه طب سنتی در سراسر جهان به ثبت رسیده است. همچنین از سال ۱۹۹۰ تاکنون، ۶ هزار و ۸۸۲ مقاله علمی باکیفیت در این زمینه منتشر شده است.
چین ۸۰.۴ درصد از اختراعات و ۴۷ درصد از مقالات علمی را به خود اختصاص داده است؛ آماری که به گفته گزارش، نشاندهنده گستردگی فعالیتهای پژوهشی و برتری فناورانه این کشور در این حوزه است.
افزایش دقت تشخیص با کمک هوش مصنوعی
لی هاییان گفت هوش مصنوعی در محیطهای بالینی برای کمک به بررسی زبان، نبض، ظاهر چهره و دیگر نشانههای بیماران و همچنین در فرایند تشخیص بیماری به کار گرفته شده است. به گفته او، دقت تشخیص زبان با کمک هوش مصنوعی در برخی سندرمها به ۸۵ تا ۹۲ درصد رسیده است. این فناوری همچنین توانایی تشخیص و تمایز توصیفهای نشانهشناختی مبتنی بر تجربه را دارد؛ توصیفهایی مانند «زبان متمایل به قرمز».
او افزود برخی مدلهای «دوقلوی دیجیتال» که با استفاده از تجربههای بالینی، استدلالهای تشخیصی و سوابق موارد شاخص پزشکان برجسته طب سنتی چینی آموزش دیدهاند، هماکنون بهصورت آزمایشی در بیمارستانهای طب سنتی چینی در سطح شهرستانهای چین به کار گرفته شدهاند تا دسترسی به منابع درمانی باکیفیت را گسترش دهند.
از شناسایی گیاهان دارویی تا کشف سازوکار داروها
بر اساس این گزارش، هوش مصنوعی در حوزههای مختلف دیگری نیز به کار گرفته شده است؛ از جمله دیجیتالیسازی فرایند بررسی، شناسایی و کشت گیاهان دارویی و رهگیری زنجیره تأمین آنها.
این فناوری همچنین به تسریع شناسایی ترکیبات فعال گیاهان دارویی، تحلیل سازوکار عملکرد داروها و پیشبرد پژوهشهای پایه در حوزههایی مانند «جینگلو» یا همان مریدینها (مسیرهای انرژی در بدن)، کمک کرده است؛ مسیرهایی که بر اساس باورهای طب سنتی، انرژی بدن در آنها جریان دارد.
افزون بر این، لی گفت هوش مصنوعی امکان بررسی نظاممندتر متون پزشکی کهن را فراهم کرده است؛ اقدامی که میتواند به حفظ، انتقال و نوآوری در سنتهای درمانی کمک کند.
پژوهش درباره تأثیر طب سوزنی بر سیستم ایمنی
در یکی از نمونههای ذکرشده در این گزارش، پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری درونتنی به کمک یادگیری عمیق، تغییرات پویای سلولهای ایمنی را در مدلهای موشی پس از تحریک با الکتروطب سوزنی مشاهده کردند.
«چن جیانشین»، استاد دانشگاه طب سنتی چینی پکن، گفت این پژوهش چشمانداز تازهای برای بررسی چگونگی تأثیر نقاط طب سوزنی بر تنظیم سیستم ایمنی ارائه کرده است.
کاربردهای هوش مصنوعی فراتر از طب سنتی چین
چن گفت این گزارش، علاوه بر طب سنتی چینی، نمونههایی از کاربرد هوش مصنوعی در حفظ و انتقال دانش میان متخصصان طب سنتی کرهای و همچنین تجهیزات هوشمند تشخیصی در آیورودا را نیز معرفی میکند.
آیورودا، نظام پزشکی سنتی برخاسته از هند است که در کنار دیگر نظامهای درمانی سنتی، میتواند از ابزارهای هوشمند برای بهبود فرایندهای تشخیصی و پژوهشی بهره ببرد.
چالشها؛ از کمبود دادههای باکیفیت تا نبود مقررات یکپارچه
چن در ادامه گفت نابرابری در سطح توسعه قابلیتهای دیجیتال در کشورهای مختلف، بر میزان پذیرش و استفاده از هوش مصنوعی در طب سنتی تأثیر گذاشته است. برای پیشبرد این روند، اقدامات بیشتری لازم است؛ از جمله گردآوری مجموعهدادههای باکیفیت، برطرف کردن موانع زبانی میان کشورها و همچنین میان متون باستانی و زبان امروزی، ارائه توضیحات روشنتر درباره سازوکارهای پزشکی و تلاش برای تدوین مقررات نظارتی یکپارچه در زمینه استفاده از هوش مصنوعی در طب سنتی.
به گفته او، رفع این چالشها میتواند به توسعه مسئولانهتر هوش مصنوعی در طب سنتی و تقویت پیوند میان دانشهای درمانی سنتی و پژوهشهای علمی معاصر کمک کند.
منبع: chinadaily


