به گزارش ساوت چاینامورنینگ پست، شرکتهای خودروسازی چین بهسرعت در حال گذار از صادرکنندگان صرف خودرو به بازیگرانی هستند که در بطن زیرساخت صنعتی خودروسازی اروپا ادغام میشوند؛ تغییری که اکنون هم در اروپای قارهای و هم در بریتانیا بهوضوح قابل مشاهده است.
آنچه در ابتدا راهبردی مبتنی بر صادرات خودروهای برقی ارزانقیمت بود، اکنون به توسعه صنعتی گستردهتری تبدیل شده که شامل مونتاژ محلی، مشارکتهای تولیدی، ایجاد مراکز تحقیق و توسعه (R&D)، سرمایهگذاری در زنجیره تأمین و احداث تأسیسات تولیدی میشود.
تحولات اخیر مربوط به شرکتهای چینی «چری» و «سایک موتور» نشان میدهد که تولیدکنندگان چینی دیگر صرفاً رقیب خودروسازان اروپایی نیستند، بلکه بهتدریج به شرکای بازسازی صنعت خودروی بحرانزده اروپا تبدیل میشوند.
مهمترین تحول اخیر در بریتانیا، توافق اولیه میان چری و نیسان برای بررسی امکان تولید خودروهای چری در کارخانه نیسان در شهر ساندرلند است. بر اساس این یادداشت تفاهم، خودروهای سواری چری میتوانند از نیمه نخست سال آینده از خطوط تولید این کارخانه خارج شوند.
این کارخانه که بزرگترین مجتمع خودروسازی بریتانیاست، حدود ۶ هزار نفر را به کار گرفته اما در سالهای اخیر بسیار کمتر از ظرفیت واقعی خود فعالیت کرده است.
این توافق بازتابدهنده روند گستردهتری است که در آن خودروسازان باسابقه اروپایی و ژاپنی بهدنبال راههایی برای بهرهبرداری بهتر از ظرفیتهای بلااستفاده کارخانههای خود هستند و در مقابل، شرکتهای چینی نیز بهدنبال ایجاد پایگاههای تولیدی محلی برای توسعه حضور خود در اروپا هستند.
برای صنعت خودروی بریتانیا، اهمیت همکاری چری و نیسان فراتر از تولید چند مدل خودرو است. صنعت خودروسازی این کشور طی سالهای اخیر با کاهش تولید، هزینههای بالای انرژی، مشکلات زنجیره تأمین ناشی از برگزیت و رقابت شدید بینالمللی روبهرو بوده است.
تولید محلی برندهای «اومودا» و «جائکو» متعلق به چری میتواند به حفظ اشتغال صنعتی، افزایش بهرهبرداری از ظرفیت کارخانه و تقویت یکی از مهمترین داراییهای صنعتی بریتانیا کمک کند.
برخی تحلیلگران این توافق را یک نقطه عطف تاریخی توصیف کردهاند؛ زیرا یکی از نخستین مواردی است که یک برند خودروسازی چینی در مقیاس قابلتوجه اقدام به تولید خودروهای سواری در بریتانیا میکند.
در همین حال، سایک بزرگترین خودروساز چین، قصد دارد حدود ۲۰۰ میلیون یورو (۲۳۲ میلیون دلار) در احداث یک کارخانه تولید خودرو در اسپانیا سرمایهگذاری کند؛ پروژهای که نخستین کارخانه این شرکت در اتحادیه اروپا خواهد بود.
این کارخانه که خودروهای برند MG را تولید خواهد کرد، ظرفیت تولید سالانه ۱۲۰ هزار دستگاه خودرو را خواهد داشت و قرار است پس از آغاز ساختوساز در سال آینده، در سال ۲۰۲۸ به بهرهبرداری برسد.
انتظار میرود این پروژه حدود یک هزار شغل مستقیم و هزاران فرصت شغلی غیرمستقیم در بخشهای تأمینکنندگان قطعات و خدمات لجستیکی ایجاد کند.
سرمایهگذاری سایک در اسپانیا همچنین منطق راهبردی گسترش تولید چینیها در اروپا را آشکار میکند. تولید خودرو در داخل اتحادیه اروپا، وابستگی به واردات را کاهش داده و اثر تعرفهها را کم میکند، در حالی که شرکتهای چینی میتوانند خود را بهعنوان مشارکتکنندگان در توسعه صنعتی اروپا معرفی کنند.
برای اسپانیا نیز که پس از بازسازی و کوچکسازی بخشی از صنعت خودروسازی اروپا بهدنبال جذب سرمایهگذاریهای جدید بوده است، سرمایه چینی فرصتی برای حفظ اشتغال و دانش فنی صنعتی محسوب میشود.
این تحولات بخشی از روندی بسیار گستردهتر هستند. چری پیش از این نیز برنامههایی برای تولید خودرو در اسپانیا از طریق همکاری با شرکای محلی و استفاده از کارخانههای موجود داشته و همچنین در حال راهاندازی مراکز تحقیق و توسعه در شهر لیورپول است.
در همین حال، دیگر خودروسازان چینی از جمله بیوایدی، جیلی، شپینگ و گریتوال نیز به گسترش حضور خود در اروپا ادامه میدهند.
شرکتهای چینی مدل «تولید در اروپا برای اروپا» را دنبال میکنند؛ مدلی که بر مونتاژ محلی، استفاده از تأمینکنندگان اروپایی و توسعه محصولات متناسب با بازارهای منطقهای استوار است.
ظهور خودروسازان چینی در اروپا همزمان با چالشهای جدی خودروسازان سنتی این قاره رخ داده است. بسیاری از تولیدکنندگان اروپایی در گذار به سمت خودروهای برقی با دشواری در حفظ سودآوری مواجه شدهاند.
در چنین شرایطی، خودروسازان چینی میتوانند به منبعی غیرمنتظره برای احیای صنعتی تبدیل شوند.
برخلاف بسیاری از شرکتهای غربی که ظرفیت تولید خود را کاهش میدهند، شرکتهای چینی در حال افزایش تولید و جستوجوی بازارهای جدید هستند. تمایل آنها به استفاده از کارخانههای کماستفاده اروپایی، سرمایهگذاری در تأسیسات جدید و ایجاد زنجیرههای تأمین محلی میتواند به حفظ مشاغلی کمک کند که در غیر این صورت از بین میرفتند.
توافق ساندرلند نمونهای روشن از این وضعیت است: کارخانهای که با کمبود سفارش مواجه بود، حجم تولید بیشتری به دست میآورد و یک برند چینی در حال رشد نیز به تولید محلی دسترسی پیدا میکند.
البته این بدان معنا نیست که سرمایهگذاری چینیها بدون حاشیه و نگرانی است. سیاستگذاران اروپایی همچنان درباره وابستگی راهبردی، حمایتهای دولتی و تأثیر رقابتی شرکتهای چینی ابراز نگرانی میکنند.
اتحادیه اروپا پس از انجام تحقیقات ضدیارانهای، تعرفههای اضافی بر برخی خودروهای برقی ساخت چین وضع کرد. هرچند بروکسل و پکن بعداً به توافقی دست یافتند که به تولیدکنندگان چینی اجازه میدهد با تعهد به حفظ قیمتها و سرمایهگذاری محلی از برخی تعرفهها اجتناب کنند.
با این حال، همین اقدامات تجاری ممکن است ناخواسته روند بومیسازی تولید توسط شرکتهای چینی را تسریع کرده باشد.
بریتانیا در این میان جایگاه متفاوتی دارد. برخلاف اتحادیه اروپا، لندن تعرفههای مشابهی بر خودروهای برقی چینی اعمال نکرده و همین موضوع این کشور را به مقصدی جذاب برای برندهای چینی تبدیل کرده است.
خودروهای ساخت چین اکنون سهم فزایندهای از بازار فروش خودرو در بریتانیا را در اختیار دارند و شرکتهایی مانند چری نیز راهبردهای مشخصی برای حضور بلندمدت در این کشور تدوین کردهاند.
از این منظر، توافق ساندرلند میتواند آغازگر موج گستردهتری از سرمایهگذاری صنعتی چین در صنعت خودروسازی بریتانیا باشد.
در مجموع، گسترش حضور خودروسازان چینی در اروپا یکی از مهمترین تحولات صنعت خودروسازی جهان به شمار میرود. توافق چری و نیسان در ساندرلند و پروژه کارخانه سایک در اسپانیا نشان میدهد که شرکتهای چینی از مرحله صادرات صرف عبور کرده و بهسوی ادغام عمیق صنعتی در بازارهای اروپایی حرکت کردهاند.
هرچند نگرانیها درباره رقابت و وابستگی راهبردی همچنان پابرجاست، اما سرمایهگذاری چینیها بهتدریج خلأ ناشی از کمبود سرمایهگذاری، کاهش بهرهبرداری از ظرفیت تولید و افت رقابتپذیری برخی خودروسازان سنتی اروپا را پر میکند.
از این رو، خودروسازان چینی دیگر صرفاً رقبای صنعت خودروی اروپا نیستند؛ آنها ممکن است به بازیگرانی کلیدی در حفظ کارخانهها، تداوم اشتغال و شکلدهی مرحله بعدی تولید خودرو در اروپا و بریتانیا تبدیل شوند.
منبع: scmp
