در اوایل جون۲۰۲۶، دولت چین ایجاد مرکز نوآوری صنعت رایانش فضایی را تایید کرد. هدف این مرکز، گردهم آوردن شرکتهای سازنده موشک و ماهواره، تولیدکنندگان تراشه و شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی است تا یک شبکه رایانشی در مدار زمین ایجاد کنند، شبکهای که میتواند پردازشهای سنگین هوش مصنوعی را خارج از محدودیتهای زیرساختی زمین انجام دهد.
جالب اینجاست که این اعلامیه تنها یک هفته پیش از رونمایی ایلان ماسک از ماهواره AI1 منتشر شد، پروژهای که قرار است پردازشهای هوش مصنوعی را مستقیما در مدار زمین اجرا کند.
هرچند ماسک مدتهاست درباره (رایانش در فضا) صحبت میکند و حتی در فوریه ۲۰۲۶ طرحی برای سامانهای شامل یک میلیون ماهواره دیتاسنتری ثبت کرده، اما حرکت چین نشان میدهد این رقابت دیگر صرفا در اختیار شرکتهای خصوصی آمریکایی نیست.
مرکز جدید چین قرار است روی شش حوزه کلیدی تمرکز کند، از جمله توسعه تراشههای مقاوم برای محیط فضایی، طراحی پلتفرمهای ماهوارهای ویژه پردازش داده، ایجاد شبکههای ارتباطی یکپارچه میان فضا و زمین و حتی توسعه مدلهای بزرگ هوش مصنوعی که با انرژی محدود در مدار کار کنند.
هدف نهایی، ایجاد یک دیتاسنتر مداری مستقل از شبکه برق زمینی است، زیرساختی که بتواند گلوگاههای انرژی و محدودیتهای فیزیکی دیتاسنترهای زمینی را دور بزند.
اما تفاوت اصلی در رویکردهاست. در ایالات متحده، شرکتهایی مانند اسپیسایکس و بلو اوریجین بهصورت جداگانه و در رقابت با یکدیگر در حال توسعه فناوریهای فضایی هستند. در مقابل، چین بهجای رقابت میان شرکتها، یک جبهه مشترک صنعتی برای توسعه پردازش هوش مصنوعی در فضا شکل داده است.
این رقابت تازه پرسشی مهم را مطرح میکند: آیا آینده پردازش هوش مصنوعی در دیتاسنترهای عظیم روی زمین رقم خواهد خورد، یا در شبکهای از ماهوارهها که بیوقفه در مدار زمین میچرخند؟
پاسخ این پرسش هنوز روشن نیست. اما یک نکته قطعی است: با ورود قدرتهای بزرگ فناوری به عرصه پردازش در فضا، رقابت برای تسلط بر زیرساختهای عصر هوش مصنوعی دیگر محدود به زمین نیست و حالا به مدارهای فضایی کشیده شده است.
منبع: tomshardware
