هوش مصنوعی و کاهش شکاف درمانی چین

به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، این جراح جوان از شهر لانژو، در شمال‌غرب چین، یکی از این دستگاه‌ها را برای اجرای برنامه متن‌باز خرید. او از این ابزار برای توسعه اپلیکیشنی استفاده کرد که اطلاعات مکالمات پزشک و بیمار و همچنین تصاویر گزارش‌های آزمایشگاهی را استخراج و سازمان‌دهی کرده و به پرونده‌های پزشکی ساختاریافته تبدیل می‌کند؛ اقدامی که نیاز به ورود دستی داده‌ها را حذف می‌کند.

او گفت به لطف هوش مصنوعی، «یک پزشک بدون هیچ آموزش برنامه‌نویسی هم می‌تواند با هزینه بسیار پایین چنین اپلیکیشن‌هایی را برای رفع نیازهای مشخص بسازد.»

استفاده ماهرانه لی از ابزارهای هوش مصنوعی برای تسهیل کار پزشکی، نمادی از تلاش ملی چین برای ادغام هوش مصنوعی در صنعت سلامت این کشور است؛ ابتکاری که به گفته کارشناسان می‌تواند به کاهش شکاف توزیع منابع پزشکی در چین و افزایش بهره‌وری این بخش کمک کند.

سونگ یوچین، معاون بیمارستان سرطان پکن (BCH)، گفت هوش مصنوعی علاوه بر افزایش بهره‌وری پزشکان، می‌تواند کیفیت خدمات درمانی را در سطح کل بیمارستان نیز بهبود بخشد.

او برای نمونه گفت یک سیستم هوش مصنوعی در پژوهش‌های کارآزمایی بالینی این بیمارستان برای بیماران سرطان ریه نقش داشته است.

این سیستم به‌صورت خودکار در طول شب اجرا می‌شد و بیماران را با تمام کارآزمایی‌های بالینی سرطان ریه تطبیق می‌داد تا برای هر بیمار، فهرستی رتبه‌بندی‌شده از مطالعات مناسب تهیه کند؛ سپس تا ساعت ۷ صبح، اعلان‌هایی حاوی بهترین گزینه‌ها ارسال می‌شد.

سونگ افزود پایگاه داده دیگری مبتنی بر هوش مصنوعی در بیمارستان می‌تواند زمان لازم برای آماده‌سازی یک پروپوزال تحقیقاتی را از چند هفته به تنها یک روز کاهش دهد؛ پزشکان فقط کافی است چند جزئیات کلیدی مانند اولویت‌های پژوهشی و داده‌های نمونه را وارد کنند تا طرح اولیه تولید شود.

او گفت: «فکر می‌کنم این موضوع به همان اندازه که برای نوآوری پزشکی مهم است، برای بیماران ما هم اهمیت دارد»، و افزود بیمارستانش امسال ده‌ها میلیون یوان برای ارتقای زیرساخت‌های هوش مصنوعی خود هزینه می‌کند.

کمیسیون ملی سلامت چین به همراه چهار نهاد دیگر، از جمله وزارت صنعت و فناوری اطلاعات و کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات، در اواخر سال گذشته برنامه‌ای برای تسریع پذیرش هوش مصنوعی در بخش سلامت منتشر کردند.

طبق این برنامه، چین تا سال ۲۰۳۰ استفاده از تشخیص و درمان مبتنی بر هوش مصنوعی را در مراکز درمانی سطح پایه یعنی بیمارستان‌ها و کلینیک‌های محلی که عمدتاً خدمات اولیه ارائه می‌کنند، گسترش خواهد داد؛ هدفی که عملاً خدمات درمانی مجهز به هوش مصنوعی را در سراسر کشور در دسترس قرار می‌دهد.

این کشور همچنین استفاده از هوش مصنوعی برای پشتیبانی از تصویربرداری پزشکی و تصمیم‌گیری بالینی در بیمارستان‌های سطوح میانی و بالاتر نظام سه‌سطحی درمانی خود را تشویق خواهد کرد. علاوه بر این، پکن در حال پیشبرد ادغام گسترده‌تر هوش مصنوعی در مراقبت از بیمار، طب سنتی چینی، بهداشت عمومی، پژوهش پزشکی و حکمرانی صنعتی است و روی این فناوری برای مدرن‌سازی بخش سلامت حساب باز کرده است.

مراقبت اولیه مبتنی بر هوش مصنوعی

ترکیب هوش مصنوعی و سلامت یکی از موضوعات داغ در نشست‌های «دو جلسه» چین – گردهمایی سالانه مجلس ملی خلق و عالی‌ترین نهاد مشورتی سیاسی کشور در ماه مارس – نیز بود. در این نشست‌ها حدود ۱۰۰ نماینده حوزه سلامت، ۴۲ پیشنهاد درباره استفاده از هوش مصنوعی برای ارتقای این بخش ارائه کردند؛ از پژوهش دارویی و بیمارستان‌های هوشمند گرفته تا حکمرانی داده‌های پزشکی و حمایت از خدمات درمانی اولیه.

گنگ فوننگ، رئیس شرکت دارویی Good Doctor Group، پیشنهاد کرد دولت از استقرار عامل‌های هوش مصنوعی در مراکز درمانی اولیه حمایت مالی کند. این پیشنهاد بر پایه مشاهده نزدیک او از پزشکی در یک کلینیک محلی استان سیچوان، شکل گرفت که از هوش مصنوعی برای ارزیابی وضعیت بیماران و تشخیص‌ها و گزینه‌های درمانی احتمالی استفاده می‌کرد.

تا پایان سال گذشته، چین بیش از یک میلیون مرکز درمانی اولیه داشت که بیش از نیمی از مراجعات پزشکی کشور را پوشش می‌دادند. اما بسیاری از این مراکز با مشکلاتی مانند تجهیزات فرسوده، پزشکان کم‌تجربه‌تر و کمبود منابع مواجه‌اند.

کارشناسان صنعت معتقدند استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند به این مراکز کمک کند شکاف منابع پزشکی خود با بیمارستان‌های سطوح بالاتر را کاهش دهند.

هوش مصنوعی کیفیت و بهره‌وری خدمات را بهبود داده است.این فناوری زمان مورد نیاز پزشکان برای تنظیم پرونده‌های پزشکی و یادداشت‌های پیشرفت بالینی را از حدود یک ساعت به تنها چند دقیقه کاهش داده؛ بخشی از این صرفه‌جویی ناشی از کاهش زمان جست‌وجو و سازمان‌دهی داده‌ها بوده است.

هنگام پایش بیماران پس از جراحی، ثبت میزان کلی مایعات ورودی و خروجی بدن – از جمله مصرف آب خوراکی، مایعات وریدی و حجم ادرار – شاخص مهمی است. اما این داده‌ها پیش‌تر پراکنده بودند و پرستاران در زمان‌های مختلف به‌صورت دستی آن‌ها را ثبت می‌کردند، که پیگیری تغییرات را دشوار می‌ساخت.

با به‌کارگیری هوش مصنوعی، سیستم اکنون می‌تواند این داده‌های پراکنده را به‌صورت خودکار بازیابی و تجمیع کند؛ موضوعی که بهره‌وری پزشکان را به‌طور قابل توجهی افزایش داده است.

برخی شهرها مانند سوژو در استان جیانگسو در شرق چین، با افزودن دستیار سلامت شخصی مبتنی بر هوش مصنوعی به اپلیکیشن کمیسیون سلامت شهری خود، از سیاست پکن استقبال کرده‌اند.

این شهر همچنین پزشکان عمومی مبتنی بر هوش مصنوعی راه‌اندازی کرده که تاکنون بیش از ۱۰ میلیون مشاوره برای ساکنان ارائه داده‌اند.

گزارش ها نشان میدهد، حدود ۸۹ درصد بیماران چینی معتقدند هوش مصنوعی می‌تواند خدمات درمانی را بهبود بخشد؛ در حالی که میانگین جهانی ۵۹ درصد است. همچنین ۸۴ درصد کارکنان سلامت چین باور دارند هوش مصنوعی از طریق مداخله زودهنگام می‌تواند جان افراد بیشتری را نجات دهد.

غول‌های فناوری وارد میدان می‌شوند

از علی‌بابا گرفته تا بیدو و هوآوی، غول‌های فناوری چین در حال بهره‌برداری از حمایت ملی و اعتماد گسترده عمومی به این فناوری هستند و برای ارائه خدمات به مصرف‌کنندگان و پزشکان رقابت می‌کنند.

گروه آنت، بازوی فین‌تک علی‌بابا، بزرگ‌ترین اپلیکیشن سلامت مبتنی بر هوش مصنوعی جهان با نام A-Fu را اداره می‌کند که بیش از یک میلیارد کاربر دارد. مردم در سراسر چین، از کلان‌شهرها تا مناطق دورافتاده، از این اپلیکیشن رایگان برای تفسیر گزارش‌های پزشکی یا دریافت مشاوره درباره مسائل روزمره سلامت استفاده می‌کنند.

بیدو نیز اخیرا آنچه نخستین عامل هوش مصنوعی مشابه OpenClaw برای پزشکان در چین خوانده می‌شود را معرفی کرد.

این عامل با نام Youyi Assistant، منابع پزشکی معتبر از جمله بیش از ۶۰ میلیون مقاله پژوهشی، را تجمیع می‌کند تا هنگام تشخیص، به پزشکان کمک فوری ارائه دهد.

هوآوی نیز آنچه «سیستم‌عامل هوش مصنوعی» برای بیمارستان‌ها توصیف می‌کند را عرضه کرده است. این شرکت هنگام معرفی این پلتفرم در ماه جاری اعلام کرد توان پردازشی، داده‌ها و منابع مدل را برای مؤسسات درمانی یکپارچه کرده و اپلیکیشن‌های پراکنده و جزیره‌ای قبلی را تجمیع کرده است.

هشدار درباره اتکای بیش از حد

با این حال، برخی کارشناسان پزشکی چین نسبت به ریسک‌های استفاده از هوش مصنوعی، به‌ویژه در صورت اتکای بیش از حد پزشکان به آن، هشدار داده‌اند.

اگرچه هوش مصنوعی می‌تواند با افزایش بهره‌وری و کمک به فرایندهای بالینی از نظام سلامت حمایت کند، اما نباید جایگزین قضاوت پزشکان تلقی شود. اتکای بیش از حد به ابزارهای هوش مصنوعی در تشخیص و درمان می‌تواند خطرآفرین باشد؛ به‌ویژه اگر پزشکان بدون ارزیابی انتقادی، بیش از حد به تحلیل‌های AI تکیه کنند.

هوش مصنوعی باید ابزاری حمایتی تحت نظارت انسان باقی بماند و تصمیم نهایی پزشکی بر پایه تخصص و مسئولیت‌پذیری پزشکان باتجربه اتخاذ شود.

با توجه به مسیر کنونی توسعه هوش مصنوعی، «توهم»‌های AI که می‌توانند به تشخیص اشتباه منجر شوند، احتمالاً تا مدت طولانی به‌طور کامل حذف نخواهند شد.

منبع: scmp