به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، ترامپ در گفتوگو با شبکه CNBC اظهار داشت: «ما از چین جلوتر هستیم، از همه جلوتر هستیم و نمیخواهم کاری انجام دهم که این برتری را به خطر بیندازد. واقعاً فکر میکردم این فرمان میتواند مانعی بر سر راه ما باشد.»
در حالی که کاخ سفید به دلیل رقابت شدید با چین از طرح نظارت بر مدلهای هوش مصنوعی عقبنشینی نموده، چین از سال ۲۰۲۳ یک نظام ثبت و تأیید رسمی برای مدلهای هوش مصنوعی ایجاد کرده است. این مسئله پرسشهایی را درباره تفاوت رویکرد دو کشور در تنظیمگری فناوری هوش مصنوعی و احتمال آغاز گفتوگوهای دوجانبه در این حوزه مطرح کرده است.
شرکتهای چینی پیش از عرضه محصولات هوش مصنوعی چه الزاماتی دارند؟
توسعهدهندگان مدلها و کاربردهای هوش مصنوعی در چین موظفاند پیش از عرضه محصولات خود، آنها را به اداره فضای سایبری چین (CAC)، عالیترین نهاد تنظیمگر اینترنت این کشور، گزارش و ثبت کنند. این فرآیند در قالب یک چارچوب چندلایه و نسبتاً پیچیده انجام میشود.
در فرآیندی که «ثبت خدمات هوش مصنوعی مولد» نام دارد، شرکتهایی مانند دیپسیک، ژیپو، علیبابا و تنسنت باید مجموعهای جامع از اسناد را به نهادهای نظارتی ارائه دهند.
این اسناد شامل گزارش ارزیابی امنیتی، فهرست کلمات کلیدی قابل رهگیری و مجموعهای از پرسشهای آزمایشی است. شرکتها ابتدا این مدارک را برای بررسی به اداره استانی CAC ارسال میکنند و سپس پرونده برای تأیید نهایی به CAC مرکزی ارجاع میشود. این فرآیند معمولاً بین سه تا شش ماه زمان میبرد.
در مقابل، شرکتهایی که تنها برنامههای کاربردی هوش مصنوعی مانند عاملهای هوش مصنوعی (AI Agents) را بر پایه رابط برنامهنویسی مدلهای تأییدشده دیگر ارائه میکنند، از فرآیند سادهتری به نام «ثبت خدمات هوش مصنوعی مولد» استفاده میکنند. در این روش نیازی به ارائه گزارش ارزیابی امنیتی نیست و بررسی تنها در سطح استانی انجام میشود.
تا ماه آوریل سال جاری، ۸۶۸ خدمت هوش مصنوعی مولد موفق به دریافت تأییدیه رسمی شدهاند و ۵۳۰ خدمت نیز در چارچوب ثبت سادهتر به ثبت رسیدهاند.
علاوه بر این، چارچوب دیگری تحت عنوان «ثبت الگوریتم» وجود دارد که بر تمامی شرکتهایی اعمال میشود که خدمات مبتنی بر الگوریتم با «ویژگیهای اثرگذاری بر افکار عمومی یا توان بسیج اجتماعی» ارائه میکنند. این فرآیند بیشتر توسعهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی را دربر میگیرد و معمولاً یک تا دو ماه زمان نیاز دارد.
چه مقرراتی بر مدلهای هوش مصنوعی در چین حاکم است؟
در ژوئیه ۲۰۲۳، اداره فضای سایبری چین به همراه شش نهاد دولتی دیگر «مقررات موقت مدیریت خدمات هوش مصنوعی مولد» را منتشر کرد که چارچوب ثبت مدلها را بنیان گذاشت.
این مقررات عمدتاً بر انطباق محتوایی تمرکز دارد و توسعهدهندگان را ملزم میکند به «ارزشهای بنیادین سوسیالیستی» پایبند باشند، از تبعیض بر اساس قومیت، مذهب، ملیت یا جنسیت پرهیز کنند و حقوق مالکیت فکری را رعایت نمایند.
همچنین دو مقررات دیگر که CAC در سال ۲۰۲۲ منتشر کرده بود شامل «مقررات مدیریت توصیههای الگوریتمی خدمات اطلاعات اینترنتی» و «مقررات مدیریت خدمات سنتز عمیق اینترنتی»، مبنای نظام ثبت الگوریتم را تشکیل میدهند. این چارچوب که پیش از ظهور گسترده هوش مصنوعی مولد تدوین شده بود، همچنان پیشنیاز اجباری برای عرضه هرگونه خدمات مبتنی بر الگوریتم در چین محسوب میشود.
مقامات چینی علاوه بر این، مجموعهای از استانداردها و دستورالعملهای فنی درباره ایمنی و اخلاق هوش مصنوعی منتشر کردهاند و در حال تدوین یک قانون جامع هوش مصنوعی هستند که حوزههایی مانند داده، توان محاسباتی، الگوریتمها، حقوق مالکیت فکری، امنیت سایبری و زنجیره تأمین را پوشش خواهد داد.
تفاوت رویکرد چین و آمریکا در حکمرانی هوش مصنوعی چیست؟
فرمان اجرایی مورد نظر ترامپ، که در نهایت کنار گذاشته شد، توسعهدهندگان را تشویق میکرد مدلهای پیشرفته خود را حداکثر ۹۰ روز پیش از عرضه برای بررسی در اختیار نهادهای فدرال قرار دهند. با این حال، این طرح بر داوطلبانه بودن همکاری شرکتها تأکید داشت و مجوزدهی اجباری دولتی را پیشبینی نمیکرد.
چین یک رویکرد «نسبتاً نظاممند با هماهنگی مرکزی قوی» ایجاد کرده که هم مقررات محتوایی برای خدمات عمومی هوش مصنوعی و هم چارچوبهای در حال تکامل برای مدیریت ریسکهای اجتماعی و فناوریهای پیشرفته را دربر میگیرد.
در مقابل، رویکرد آمریکا همچنان بیشتر مبتنی بر بازار است و تلاشهای دولت فدرال عمدتاً بر آزمایش داوطلبانه مدلهای پیشرفته متمرکز است.
آیا آمریکا و چین به سمت مقررات سختگیرانهتر حرکت میکنند؟
این وضعیت ممکن است در آینده تغییر کند؛ بهویژه پس از ماجرای مدل «Mythos» شرکت Anthropic که به دلیل توانایی شناسایی و بهرهبرداری از آسیبپذیریهای امنیت سایبری، نگرانیهای گستردهای را برانگیخت.
اگر آمریکا به سمت آزمایشهای رسمی و سختگیرانه پیش از استقرار مدلهای پیشرفته حرکت کند، این احتمال وجود دارد که پکن نیز برای همگام شدن با هنجارهای جهانی حکمرانی و با توجه به اینکه مدلهای چینی تنها چند ماه از مرز فناوری عقبتر هستند، نظارت پیش از انتشار را تقویت کند.
چنین روندی میتواند طی چند سال آینده به اعمال «محدودیتها و حفاظهای نظارتی بهمراتب سختگیرانهتر» در هر دو کشور منجر شود.
آغاز گفتوگوی رسمی چین و آمریکا درباره هوش مصنوعی
سخنگوی وزارت امور خارجه چین، اعلام کرد پکن و واشنگتن گفتوگوی رسمی درباره حکمرانی هوش مصنوعی را آغاز خواهند کرد.
وزیر خزانهداری آمریکا، نیز اظهار داشت: «دو ابرقدرت هوش مصنوعی جهان قرار است گفتوگوهای خود را آغاز کنند» و برای تعیین بهترین رویهها و پروتکلهای مشترک همکاری کنند تا از دسترسی بازیگران غیردولتی به پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی جلوگیری شود.
این تحولات نشان میدهد که رقابت فناوری میان چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی، در کنار جنبههای اقتصادی و امنیتی، به تدریج وارد مرحله جدیدی از همکاری و هماهنگی مقرراتی نیز میشود؛ مرحلهای که میتواند تأثیر عمیقی بر آینده حکمرانی جهانی هوش مصنوعی داشته باشد.
منبع: scmp
