به گزارش چاینا دیلی، این مأموریت ۳۰ روزه به سازمان‌دهی سازمان زمین‌شناسی چین و با اجرای سازمان زمین‌شناسی دریایی گوانگژو انجام شد و در مناطقی با عمق آب تا ۴۱۰۰ متر ادامه یافت.
در جریان این عملیات، حفاری و مغزه‌گیری در دو نقطه انجام شد و در یکی از نقاط، نمونه‌هایی از سنگ بازالت از حوضه دریای چین جنوبی استخراج شد. به این ترتیب، چین پس از آمریکا و ژاپن، به سومین کشور جهان تبدیل شد که توانسته با استفاده از یک کشتی حفاری، نمونه‌های سنگ سخت را از یک حوضه عمیق اقیانوسی استخراج کند.
نخستین مأموریت علمی «منگ‌شیانگ»
سون ژن، دانشمند ارشد این مأموریت و پژوهشگر سازمان زمین‌شناسی دریایی گوانگژو، گفت این سفر نخستین مأموریت حفاری علمی اقیانوسی «منگ‌شیانگ» از زمان آغاز به کار این کشتی در نوامبر ۲۰۲۴ بوده است.
به گفته او، این مأموریت چندین دستاورد مهم به همراه داشت؛ از جمله پیشرفت در مطالعه تحولات تکتونیکی دریای چین جنوبی، ایجاد یک سامانه مغزه‌گیری مطابق با استانداردهای بین‌المللی و به‌کارگیری تجهیزات حفاری مغزه‌ای توسعه‌یافته در داخل چین.
سون ژن افزود این مأموریت رکورد ملی جدیدی را برای عمیق‌ترین عملیات حفاری مستقل چین به ثبت رساند. حداکثر عمق عملیاتی به ۴۹۲۹.۱۷ متر و بیشترین عمق نفوذ حفاری در زیر بستر دریا به ۸۶۴.۷۷ متر رسید.
استخراج مغزه بازالت از اعماق دریا
تیم پژوهشی با استفاده از یک ابزار مغزه‌گیری چرخشی که در داخل چین توسعه یافته است، توانست یک مغزه بازالتی به طول ۴.۲۷ متر استخراج کند. این موفقیت، چین را به سومین کشوری تبدیل می‌کند که توانسته با استفاده از یک کشتی حفاری، نمونه‌های سنگ سخت را از یک حوضه عمیق اقیانوسی به دست آورد.
سون ژن گفت به‌دست آوردن یک مغزه کامل معمولاً بسیار دشوار است. حفاری در سنگ‌های سخت به توانمندی‌های پیشرفته و تخصص فنی نیاز دارد و یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی توانایی سکوهای حفاری اقیانوسی محسوب می‌شود.
او توضیح داد که بازالت اگرچه در کف اقیانوس‌ها فراوان است، اما سنگی بسیار سخت و شکننده محسوب می‌شود؛ به‌ویژه در آبهای عمیق و فوق‌عمیق. در دریای چین جنوبی نیز لایه‌های ضخیم رسوبی اغلب سنگ بستر را پوشانده‌اند و حفاری‌کنندگان باید پیش از رسیدن به سنگ هدف، صدها متر از این رسوبات را پشت سر بگذارند.
سون ژن گفت استخراج مغزه‌های سالم بازالت با استفاده از تجهیزات توسعه‌یافته در چین بسیار هیجان‌انگیز است. این نمونه‌ها شواهد مهمی برای آزمودن فرضیه‌های مربوط به «جهش محور گسترش» در دریای چین جنوبی فراهم خواهند کرد؛ فرایندی که طی آن پوسته زمین شکافته شده و محور گسترش به موقعیت جدیدی منتقل می‌شود و در نتیجه، یک حوضه اقیانوسی جدید شکل می‌گیرد.
دستیابی به استانداردهای بین‌المللی مغزه‌گیری
این مأموریت همچنین یک سامانه عملیات مغزه‌گیری ایجاد کرد که با استانداردهای بین‌المللی برنامه بین‌المللی اکتشاف اقیانوس‌ها(IODP) قابل مقایسه است.
در چندین مرحله حفاری، نرخ بازیابی مغزه به بیش از ۱۰۰ درصد رسید. این موضوع به این معناست که ابزارهای جدید حفاری می‌توانند سوابق سنگی پیوسته‌تری در اختیار دانشمندان قرار دهند و میزان از دست رفتن اطلاعات را کاهش دهند.
کارایی، کیفیت و ثبات عملیاتی عملیات مغزه‌گیری نیز به سطح پیشرفته بین‌المللی رسید. علاوه بر این، تیم پژوهشی یک سامانه نوآورانه برای پیشگیری از خطرات و واکنش اضطراری در عملیات آبهای فوق‌عمیق و چاه‌های حفاری بسیار دشوار ایجاد کرد.
بیش از ۳۵۸ ساعت فعالیت ربات‌های زیرآبی
در این مأموریت همچنین دو وسیله نقلیه هدایت‌شونده از راه دور (ROV) برای انجام عملیات طولانی‌مدت و سنگین به کار گرفته شدند.
این دو وسیله در عمق حدود ۴۰۰۰ متری، در مجموع بیش از ۳۵۸ ساعت عملیات زیرآبی انجام دادند. طولانی‌ترین عملیات پیوسته یک دستگاه نیز ۱۰۳ ساعت بود؛ عملکردی که به گفته تیم پژوهشی، توانمندی چین را در این زمینه به سطح قابل مقایسه با استانداردهای بین‌المللی رسانده است.
بررسی کامل نمونه‌های سنگی
برای نخستین بار، تیم پژوهشی یک تحلیل جامع و چندپارامتری از نمونه‌های مغزه انجام داد که تمام مراحل جمع‌آوری، ثبت اطلاعات، برش، اسکن، نمونه‌برداری، آزمایش و نگهداری را دربر می‌گرفت و مطابق استانداردهای برنامه بین‌المللی اکتشاف اقیانوس‌ها انجام شد.
این عملیات نشان داد دانشمندان چینی اکنون بر مجموعه کامل توانمندی‌های عملیاتی مورد نیاز برای حفاری علمی در آبهای فوق‌عمیق مسلط شده‌اند.
کشف لایه‌های رسوبی و سرنخ‌هایی درباره تغییرات اقلیمی
تیم پژوهشی در جریان حفاری، لایه‌هایی متناوب از رسوبات قهوه‌ای و سبز کشف کرد که شواهد زمین‌شناسی مهمی برای درک نقش فرایندهای طبیعی در تنظیم اقلیم در محیط باستانی دریای چین جنوبی فراهم می‌کند.
این یافته‌ها همچنین می‌توانند به روشن شدن تأثیر چنین فرایندهایی بر بقای موجودات زنده کمک کنند و برای شبیه‌سازی چرخه کربن زمین و سازوکارهای تنظیم اقلیم مورد استفاده قرار گیرند؛ موضوعی که با توجه به تغییرات اقلیمی کنونی جهان اهمیت ویژه‌ای دارد.
کشف رسوبات غنی از مواد آلی در عمق ۸۰۰ متری زیر بستر دریا
در عمق حدود ۸۰۰ متری زیر بستر دریا، تیم پژوهشی ده‌ها متر لایه‌های درهم‌تنیده‌ای از ماسه سیاه و گل‌ولای را کشف کرد که نشانه‌های قابل‌توجهی از فعالیت موجودات زنده در رسوبات و میزان بالایی از مواد آلی داشتند.
این نخستین کشف از این نوع در دریای چین جنوبی در عمق آب بیش از ۴۰۰۰ متر محسوب می‌شود.
سون ژن گفت یافتن چنین حجم بالایی از مواد آلی در عمق ۴۰۰۰ متری فراتر از انتظار پژوهشگران بوده است. به گفته او، این منطقه ممکن است دوره‌هایی از رسوب‌گذاری بسیار سریع و فعالیت زیستی گسترده را تجربه کرده باشد.
شواهدی از فوران‌های آتشفشانی گسترده
بررسی‌های اولیه مغزه‌ها همچنین نشان می‌دهد که پس از جهش محور گسترش، چندین مرحله از فوران‌های آتشفشانی گسترده در این منطقه رخ داده است. این یافته می‌تواند شواهد مهمی برای درک چگونگی شکل‌گیری و تکامل دریای چین جنوبی فراهم کند.
در حال حاضر دو فرضیه اصلی درباره علت این جهش وجود دارد. بر اساس فرضیه نخست، تغییر در حرکت صفحات تکتونیکی پیرامون منطقه عامل این رویداد بوده است. فرضیه دوم آن را به فعالیت ستون‌های گوشته‌ای نسبت می‌دهد؛ یعنی جریان عظیم مواد داغی که از اعماق زمین به سمت بالا حرکت می‌کنند.
سون ژن گفت داده‌های جدید ظاهراً از فرضیه دوم، یعنی نقش فعالیت ستون‌های گوشته‌ای حمایت بیشتری می‌کنند.
مأموریت بعدی برای تکمیل بررسی‌ها
سون ژن در پایان گفت مأموریت امسال عمدتاً برای آزمودن توانمندی‌های حفاری چین انجام شد و مأموریت بعدی که برای سال آینده برنامه‌ریزی شده، بررسی کامل پدیده جهش محور گسترش را دنبال خواهد کرد.
او گفت: «مأموریت امسال عمدتاً توانمندی‌های حفاری ما را آزمایش کرد. سفر بعدی در سال آینده، بررسی کامل جهش محور گسترش را تکمیل خواهد کرد.»
منبع: chinadaily
