به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، شرکت چینی CATL در آستانه تولید انبوه باتری سدیم-یونی قرار دارد که میتواند بیش از ۱۰ هزار چرخه شارژ را تحمل کند، در بازه دمایی منفی ۴۰ تا مثبت ۷۰ درجه سانتیگراد عملکرد مطلوبی داشته باشد، چگالی انرژی ۱۷۵ واتساعت بر کیلوگرم دارد و وعده داده میشود ایمنترین باتری جهان باشد. رقبای این شرکت نیز به احتمال زیاد محصولات مشابهی عرضه خواهند کرد. همانطور که در سایر حوزههای فناوری دیدهایم، رقابت باعث بهبود مشخصات فنی و کاهش قیمتها خواهد شد.
پس از آنکه باتریهای لیتیومی مبتنی بر نیکل، کبالت و منگنز خودروهای برقی را به گزینهای عملی تبدیل کردند، باتریهای لیتیوم آهن فسفات (LFP) نقش مهمی در کاهش شدید هزینه باتری و افزایش ایمنی ایفا کردند. باتری سدیم-یون تازهترین انقلاب در این مسیر است و وعده میدهد هزینهها را حتی بیش از پیش کاهش دهد. فراوانی مواد اولیه موردنیاز برای ساخت این باتریها چشمانداز عرضه گسترده و همگانی را تقویت میکند و در عین حال، ایمنی بالاتر و طول عمر مؤثر بیشتر، آن را به گزینهای ایدهآل برای ذخیرهسازی انرژی تبدیل میسازد.
قیمت پنلهای خورشیدی فتوولتائیک طی ۲۵ سال گذشته بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته و رقابت شدید، قیمت ماژولهای خورشیدی را سال گذشته به ۷ سنت آمریکا به ازای هر وات رسانده است. در مقایسه با هزینه ادامه استفاده از سوختهای فسیلی، انرژی خورشیدی تقریباً رایگان به نظر میرسد. با ارزانتر و سادهتر شدن ذخیرهسازی، انرژی خورشیدی میتواند به راهحل غالب انرژی برای جنوب جهانی بدل شود.
سال ۲۰۲۴، هزینه نصب توربینهای بادی در چین حدود ۲ یوان (۲۸ سنت آمریکا) به ازای هر وات بود؛ یعنی تنها یکپنجم هزینه مشابه در ایالات متحده. همانند خورشیدی، انرژی بادی نیز به گزینهای رقابتی در برابر زغالسنگ و دیگر سوختهای فسیلی تبدیل شده است. برق بادی ارزان و فراوان میتواند برای کشورهایی در عرضهای جغرافیایی بالاتر که نور خورشید کمتری دریافت میکنند، مسیر مؤثر دیگری برای تنوعبخشی به سبد انرژی و فاصله گرفتن از هیدروکربنها فراهم کند.
یکی از گلوگاههای اصلی گذار جهانی انرژی همواره مسئله ذخیرهسازی انرژی بوده است. چین برای حل این مشکل، به یک سامانه پیچیده متکی شده و شبکه انتقال فوقولتاژ را برای تضمین دسترسی به انرژی پاک در پهنههای وسیع سرزمینی ترجیح داده است. اما چنین راهحلی برای کشورهایی که تجربه اداری یا منابع مالی لازم را ندارند، کارآمد نیست. گزینه سادهترِ ذخیرهسازی باتری تا مدتها برای جوامع کمدرآمد بیش از حد گران بود، اما باتری سدیم-یون راهحلی عملی ارائه میدهد.
وقتی یک فناوری ارزان و ساده برای کاربردهای کوچکمقیاس میشود، زمینه برای رشد سریع جهانی آن فراهم میگردد. باتری سدیم-یون دقیقاً در آستانه چنین رشدی قرار دارد، زیرا برقرسانی توزیعشده را در سطح خانوار، روستا یا شهرک ممکن میکند. مصرف سرانه برق در آفریقا کمتر از ۱۰۰۰ کیلوواتساعت در سال است و برقرسانی به بخش عمدهای از بیش از ۱.۵ میلیارد نفر جمعیت این قاره، چالشی عظیم به شمار میرود.
افزودن ۱۵۰۰ گیگاوات ظرفیت خورشیدی میتواند این مشکل را حل کند و حتی با هزینه ۵۰ سنت به ازای هر وات، مجموع سرمایهگذاری موردنیاز ۷۵۰ میلیارد دلار، یا ۵۰۰ دلار به ازای هر نفر خواهد بود؛ بهایی اندک در برابر ارتقای کیفیت زندگی در سراسر یک قاره.
گسترش باتریهای سدیم-یون میتواند حملونقل را در کشورهای کمدرآمد آسانتر و مقرونبهصرفهتر کند؛ بهگونهای که خودروهای برقی دو یا سهچرخ نیز ارزانتر و فراگیرتر شوند. ابزارهای برقی دیگر میتوانند بهرهوری را در بخشهایی مانند ساختوساز و کشاورزی افزایش دهند. پیشرفت در فناوری باتری و ذخیرهسازی به کشورهای کمتر برخوردار جنوب جهانی این فرصت را میدهد که با هزینه کمتر مسیر نوسازی را طی کنند، بدون آنکه نیازمند جهشهای بزرگ در توانمندیهای اداری باشند.
مزیت هزینهای خودروهای برقی نسبت به خودروهای با موتور احتراق داخلی احتمالاً همچنان افزایش خواهد یافت. باتریها سهم بزرگی از هزینه خودروهای برقی را تشکیل میدهند و ظهور باتری سدیم-یون، این خودروها را حتی ارزانتر خواهد کرد. خودروهای برقی در سال ۲۰۲۴ بیش از ۲۰ درصد از فروش جهانی خودرو را به خود اختصاص دادند و پیشبینی میشود سهم آنها امسال به ۲۵ درصد برسد؛ رشدی که بخشی از آن ناشی از نفوذ بالای بازار چین است. با ادامه این روند، خودروهای مبتنی بر سوختهای فسیلی ممکن است تا دهه ۲۰۳۰ به محصولات حاشیهای تبدیل شوند.
انرژیهای تجدیدپذیر اکنون در مجموع به گزینهای ارزانتر از سوختهای فسیلی بدل شدهاند و باتری سدیم-یون با کاهش نگرانیها درباره وقفه در تأمین انرژی، این روند را تسریع خواهد کرد. یک دهه پیش، نگرانی اصلی «اوج نفت» از منظر عرضه بود، اما اکنون «اوج تقاضا» فرا رسیده است. سرعت کاهش تقاضای نفت همه را شگفتزده خواهد کرد و نصف شدن تقاضا پیش از ۲۰۴۰ کاملاً محتمل است.
انرژی شالوده اقتصاد مدرن است. مکانیابی، استخراج، فرآوری و توزیع منابع انرژی ستون فقرات اقتصادهای جهانی را تشکیل میدهد. کشورهای پیشرفته میتوانند انرژی بیشتری مصرف کنند و ثروتمند بمانند؛ کشورهایی که منابع انرژی فراوان دارند نیز میتوانند ثروتمند شوند. سایر کشورها، همانگونه که از آغاز صنعتیشدن چنین بوده، فقیر باقی میمانند.
انرژی تجدیدپذیر ارزان به همسطحسازی میدان رقابت کمک خواهد کرد؛ همانطور که چین با کاهش هزینه فناوریهای آینده در این مسیر نقشآفرینی میکند. این بهترین فرصت برای جنوب جهانی است تا با هزینهای قابلتحمل به توسعه دست یابد. قرن بیستویکم میتواند به بزرگترین قرن تاریخ از نظر رفاه و برابری تبدیل شود.
منبع: scmp
