به گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، در گزارش این موسسه آمده است که پکن میتواند از طریق مشارکت با کشورهای عضو اتحادیه اروپا و امارات متحده عربی، به همکاریهای خود در عرصه فناوری تنوع بیشتری بدهد و همچنین در شرایطی که محدودیتهای صادرات فناوری آمریکایی به چین مرتبا تشدید میشود، با تبادل دانش و تخصص خود به پیشرفت رایانش کوانتومی کمک نموده و نقش فعالی در تعیین قوانین بینالمللی حاکم بر این حوزه داشته باشد.
یکی از پژوهشگران ارشد موسسه گرندویو در ماه اکتبر در مقالهای نوشت که رقابت در زمینه رایانش کوانتومی صرفا مسابقهای فناورانه نیست، بلکه آزمونی برای سنجش نظامهای ملی نوآوری و استقامت راهبردی به شمار میرود. وی معتقد است که چین باید از فرصت فناورانه موجود استفاده کند و ضمن محافظت از امنیت زنجیره تامین، نقش فعالتری در حکمرانی بینالمللی کوانتوم بر عهده بگیرد تا بتواند جایگاه مناسبی را در چشمانداز آینده فناوری جهان برای خود تضمین نماید.
پکن در سالهای اخیر بهشکلی فزاینده به فناوریهای کوانتومی برای رشد اقتصادی، افزایش خودکفایی فناورانه و تقویت توانمندیهای دفاعی خود امید بسته و قرار است این فناوریها یکی از محورهای تمرکز برنامه پنج ساله بعدی دولت (برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰) باشند.
همچنین بر اساس مطالعات کمیته مرکزی حزب کمونیست چین که نتایج آن چندی پیش منتشر شد، فناوری کوانتومی به عنوان یک حوزه حیاتی برای کسب برتری دفاعی مطرح گردیده که از ارزش راهبردی چشمگیری برخوردار است و تاثیراتش بر امنیت ملی و امور نظامی «تحولآفرین» خواهد بود.
برخی از حوزههایی که پتانسیل قابل توجهی برای کاربرد نظامی دارند عبارتند از رایانش کوانتومی، ارتباطات یا مخابرات کوانتومی، حسگرهای کوانتومی و موقعیتیابی کوانتومی.
این فناوری میتواند با تامین ابزار مخابراتی نظامی فوق امن و مقاوم در برابر هر گونه تداخل، قابلیتهای رایانشی پیشرفته و احتمالا شکستن سیستمهای رمزگذاری موجود، جنگهای آینده را دگرگون ساخته و نقشی «تعیینکننده» در آنها ایفا کند.
رایانش کوانتومی پس از رسیدن به پیشرفتهای لازم قادر خواهد بود حجم عظیمی از دادههای میدان نبرد را پردازش نموده و امکان فرماندهی و کنترل سریعتر و موثرتر و همچنین تصمیمگیری بلادرنگ را برای بهینهسازی تخصیص منابع، لجستیک و برنامهریزی عملیاتها فراهم سازد.
یکی از مهمترین کاربردهای بالقوه این فناوری هم تحلیل رمز خواهد بود، چون رایانههای کوانتومی میتوانند در یک ثانیه عددی ۳۰۰ رقمی را به عاملهای آن تجزیه کنند، در حالی که همین کار برای ابررایانههای فعلی ۱۵۰ هزار سال زمان میبرد.
مخابرات کوانتومی میتواند یک کانال ارتباطی امن و عملا نفوذناپذیر را برای کاربردهای نظامی فراهم سازد.
حسگرها و موقعیتیابی کوانتومی هم قادر به شناسایی هواپیماها و شناورهای رادارگریز خواهند بود و در نتیجه تحولی در زمینه برد، دقت و اثربخشی سامانههای دفاع هوایی ایجاد خواهند کرد؛ و همچنین میتوان از آنها برای ساخت سامانههای ناوبری اینرسیایی بسیار دقیق و مقاوم در برابر روشهای مختلکننده یا گمراهکننده به منظور هدایت زیردریاییها، موشکها و سربازان در محیطهای بدون سیگنال بهره برد.
پژوهشگر ارشد گرندویو، رقابت در حوزه رایانش کوانتومی را مبارزه فناورانه مستمر و طولانی بین قدرتهای بزرگ مینامد که در آن هم آمریکا و هم چین مسیر پیشرفت جهانی را تعیین میکنند، اما هیچکدام هنوز دست برتر را ندارند.
چین در مخابرات کوانتومی و بخشهایی از فناوری رایانش کوانتومی جلوتر است؛ و آمریکا به لطف غولهای فناوریاش مانند گوگل و آیبیام، در مجموع بر زیستبوم رایانش کوانتومی تسلط دارد.
در همین حال پکن سرمایهگذاری در فناوری کوانتومی را افزایش داده است. طبق گزارش سال ۲۰۲۲ مکینزی، تخمین زده میشود که برنامه پنج ساله چهاردهم چین ۱۵ میلیارد دلار از بودجه دولتی را به این حوزه اختصاص داده که بسیار بیشتر از مبالغ تخصیص یافته به این بخش راهبردی در اتحادیه اروپا و آمریکا بوده است.
واشنگتن در ادامه رقابت فناورانه شدیدش با پکن و با همراهی متحدانش، محدودیتهایی را بر انتقال و صادرات فناوری کوانتومی به چین اعمال کرده که مشابه محدودیتهای مربوط به نیمرساناها و هوش مصنوعی است.
آمریکا ممکن است در آینده با استناد به نگرانیهای امنیتی (و بهویژه با توجه به این که بیشتر تحقیقات کوانتومی چین توسط موسسات دولتی و آزمایشگاههای برخوردار از بودجه ملی صورت میپذیرد)، روابط و تبادلات دو جانبه علمی و پژوهشی با چین در این حوزه را بیش از پیش محدود کند.
جهان غرب تلاش برای انزوای علمی و دانشگاهی چین را آغاز نموده است. در سال ۲۰۲۵، که از سوی سازمان ملل سال بینالمللی علوم و فناوری کوانتوم نام گرفت بود، پژوهشگران چینی از مشارکت در فعالیتها و طرحهای مرتبط با فناوری کوانتوم در گروه هفت محروم شدند.
پکن میتواند برای باز نگه داشتن کانالهای ارتباط علمی و تحقیقاتی، با شرکای خود در مناطق دیگر که کمتر تحت تاثیر فشارهای آمریکا قرار میگیرند (مانند امارات و برخی کشورهای اروپایی) همکاری کند.
امارات هم اکنون در حال سرمایهگذاری در زمینه تحقیقات کوانتومی است و میخواهد به قطب منطقهای این فناوری تبدیل شود.
بهعلاوه چینیها میتوانند از مزیت نسبیشان در بخش مخابرات کوانتومی برای «همکاریهای نامتقارن» استفاده کرده و دستاوردهای خود در این بخش را با دستاوردهای سایر کشورها در زمینه رایانش کوانتومی مبادله نمایند.
یکی دیگر از کارهایی که پکن باید انجام دهد، تلاش بیشتر برای پرورش نیروی انسانی مستعد داخل کشور و جذب متخصصان چینی مقیم کشورهای دیگر است.
با توجه به این که هنوز استانداردهای واحد و یکپارچهای برای رایانش کوانتومی وجود ندارد، رقابت چین و آمریکا از سختافزارها فراتر رفته و به تعیین استانداردها نیز کشیده شده است. بر همین اساس پکن باید با نهادهای بینالمللی تعامل مناسبی داشته باشد تا بتواند نقش خود را در این عرصه هم بهخوبی ایفا کند و از چارچوب تدوین قوانین و مقررات بینالمللی برای فناوری کوانتوم حذف نشود.
منبع: scmp
