تصاویر اخیر منتشرشده از بمبافکن پنهانکار اچ-۲۰ (H-20) نیروی هوایی ارتش چین(PLAAF) که توسط شرکت شیآن ایرکرفت (Xi’an Aircraft Corporation) توسعه یافته، فراتر از نمایش کلیات آیرودینامیکی، جزئیات مهمی را آشکار میکند. در این تصاویر، وجود دو محفظه داخلی جداگانه تسلیحات قابل مشاهده است که بهطور مستقیم با کاهش سطح مقطع راداری (Radar Cross Section) و حفظ پنهانکاری در ماموریتهای نفوذ عمیق مرتبط است.
برآوردها نشان میدهد این بمبافکن به لطف مواد بدنه، پوششهای جاذب امواج، و طراحی پیشرفته ورودیهای هوا، از سطح مقطع راداری بسیار پایینی برخوردار خواهد بود؛ سطحی که از پیشرفتهای اخیر در صنایع هوافضا و دفاعی چین بهره میبرد. این دستاوردها نتیجه بیش از ۱۶ سال انباشت فناوری در چندین برنامه کلیدی است.
اچ-۲۰
پیوند با جنگندههای نسل پنجم و ششم
پیشرفتهای فنی مشاهدهشده در اچ-۲۰ بر پایه تجربههای پیشین چین در توسعه جنگنده شکل گرفته است. برنامههای جنگنده نسل پنجم چنگدو جی-۲۰ (Chengdu J-20) و شنیانگ جی-۳۵ (Shenyang J-35)، بههمراه سه برنامه جنگنده نسل ششم که هماکنون در مراحل مختلف آزمون پروازی قرار دارند، نقش مهمی در بلوغ فناوری پنهانکاری داشتهاند.
در حوزه سامانههای بدون سرنشین نیز طراحیهای بالپرنده پنهانکار مانند سیاچ-۷ (CH-7) در رده شناسایی دوربرد، کاهش سطح مقطع راداری را به نمایش گذاشتهاند. افزون بر این، یک پرنده پنهانکار بدون سرنشین دیگر در استان شینجیانگ (Xinjiang) مشاهده شده که تصاویر آن در اواسط ژوئن منتشر و سپس در ۱۹ اکتبر نخستین تصاویر پروازش ثبت شد. در مقابل، درباره تصاویر اچ-۲۰ نه محل دقیق و نه تاریخ ثبت اعلام شده و مقامات سیاسی و فرماندهی نیروی هوایی ارتش چین نیز واکنش رسمی نشان ندادهاند؛ ازاینرو، اصالت کامل تصاویر منتشرشده قابل راستیآزمایی مستقل نیست.
در گزارش دسامبر ۲۰۲۴ پنتاگون درباره توان و قدرت نظامی چین، پیشبینی شده بود که بمبافکن اچ-۲۰ تا چند سال دیگر به مرحله پرواز نخواهد رسید. انتشار تصاویر اخیر، در صورت صحت، نشان میدهد برنامه توسعه بسیار جلوتر از این برآوردها حرکت کرده است.
گسترش برد راهبردی و پایان اتکای تاریخی به پلتفرم قدیمی
نیروی هوایی ارتش چین تاکنون فاقد یک بمبافکن راهبردی با برد بینقارهای بوده است. تنها بمبافکن سنگین موجود، هونگ-۶ (Hong-6 – H-6) و جدیدترین گونه آن اچ-۶ک (H-6K) است؛ پلتفرمی که در اصل نسخه تولید تحت لیسانس بمبافکن شوروی توپولف تی-۱۶ (Tupolev Tu-16) بهشمار میآید.
اگرچه H-6 توان پرواز رفتوبرگشت بینقارهای ندارد، اما قادر است موشکهای بالستیک دوربرد حمل و شلیک کند که برد بینقارهای داشته و اهدافی در خاک ایالات متحده را تهدید میکنند. این پلتفرم با جایگزینی موتورهای قدیمی با نمونه کممصرفتر Perm/Soloviev D-30KP-2 (از موفقترین طراحیهای روسیه) برد عملیاتی خود را افزایش داد. گفته میشود نسخه مهندسی معکوسشده چینی این موتور با نام دبلیواس-۱۸ (WS-18) اکنون مورد استفاده قرار میگیرد.
افزایش تعداد تانکرهای سوخترسان هوایی XAC YY-20 و Y-20Uنیز امکان ماموریتهای طولانی را فراهم کرده و به نیروی هوایی ارتش چین اجازه میدهد توان هوایی خود را گسترش دهد. همچنین سناریویی مطرح شده که با توجه به سطح همکاریهای دوجانبه، استفاده از پایگاههای روسیه برای سوختگیری میتواند به عملیات نزدیکتر به آمریکا منجر شود.
ورود به باشگاهی محدود به دو عضو
در اختیار داشتن یک بمبافکن با برد بینقارهای و طراحی پنهانکار، چین را وارد باشگاهی بسیار محدود میکند که عملا تنها خود و ایالات متحده آمریکا در آن حضور دارند. ایالات متحده پیشتر با بی-۲ (B-2) و بی-۲۱ (B-21) این توانمندی را عملیاتی کرده است.
بی-۲۱
روسیه اگرچه بمبافکن بینقارهای توپولف تی-۱۶۰ام (Tupolev Tu-160M) را در تولید سری دارد (نسخهای بهروزشده از طراحی دهه ۱۹۸۰) اما از برنامه بمبافکن پنهانکار بالپرنده این کشور با نام پاک-دا (PAK-DA) که توسط شرکت توپولف و با عنوان مجموعه هوافضایی آینده برای هوانوردی دوربرد (Perspective Aerospace Complex for Long-Range Aviation) توسعه مییابد، بیش از دو دهه است که شواهد اندکی از عبور آن از مرحله نمونه اولیه دیده میشود.
در نوامبر سال گذشته، اسناد افشاشدهای از برنامه پاک-دا منتشر شد که بنا بر گزارش یک رسانه دفاعی اوکراینی، از ماشینآلات ساخت تایوان و صربستان در آن استفاده شده است؛ تجهیزاتی که صادرات آنها طبق رژیمهای تحریمی آمریکا و اتحادیه اروپا ممنوع اعلام شدهاند. این افشاگریها توسط سرویس اطلاعات تجاری بینالمللی اینفورمناپالم (InformNapalm) برجسته شد که این معاملات را نشانه حمایت مستقیم دولتی از دور زدن تحریمها توصیف کرد.
شواهد تصویری جدید (در صورت تایید) نشان میدهد بمبافکن پنهانکار اچ-۲۰ به مرحلهای رسیده که میتواند شکاف تاریخی توان راهبردی هوایی بین چین و آمریکا را پر کند. این تحول، با اتکا به انباشت فناوری در جنگندههای نسل پنجم و ششم، سامانههای بدون سرنشین و زیرساختهای سوخترسانی، پیامدهایی فراتر از یک برنامه هوایی دارد و بر توازن بازدارندگی در مقیاس جهانی اثرگذار خواهد بود.
منبع: fortyfive
